Ngưỡng nhiễu (Noise Floor) là gì?

Ngưỡng nhiễu (Noise Floor) là mức nhiễu số tối thiểu mà cảm biến máy ảnh tạo ra, quyết định độ trong và chi tiết của ảnh chụp trong điều kiện thiếu sáng.

Ngưỡng nhiễu (Noise Floor) là mức độ nhiễu điện tử cố hữu, ở mức thấp nhất, do cảm biến (sensor) của máy ảnh tạo ra. Nó tồn tại ngay cả khi không có ánh sáng chiếu vào cảm biến. Hãy xem nó như một loại “tiếng ồn nền” kỹ thuật số. Khi bạn tăng ISO hoặc làm sáng các vùng tối của ảnh, bạn đang khuếch đại cả tín hiệu hình ảnh lẫn tiếng ồn nền này. Một máy ảnh có ngưỡng nhiễu thấp sẽ tạo ra hình ảnh sạch hơn, ít sạn hơn, đặc biệt trong các điều kiện ánh sáng khó.

Đối với người chụp ảnh và quay phim ngoài trời, việc hiểu rõ ngưỡng nhiễu của thiết bị là rất quan trọng. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tác phẩm của bạn trong những khoảnh khắc quyết định, những nơi mà ánh sáng tự nhiên không phải lúc nào cũng lý tưởng.

Khi bạn đứng trên đỉnh Lảo Thẩn (Lào Cai) vào một đêm không trăng để săn dải Ngân hà, bạn phải đẩy ISO lên cao và phơi sáng trong thời gian dài. Một máy ảnh có ngưỡng nhiễu thấp sẽ giữ cho bầu trời đêm đen sâu, các vì sao sắc nét và dải Ngân hà hiện lên rõ ràng thay vì bị chìm trong một lớp nhiễu sạn lấm tấm.

Hành trình khám phá hệ thống hang động ở Phong Nha, Kẻ Bàng hay đi sâu vào những khu rừng nguyên sinh ở Cúc Phương thường đối mặt với tình trạng thiếu sáng trầm trọng. Ánh sáng mặt trời chỉ lọt qua các kẽ lá hoặc cửa hang. Để có được khung hình đủ sáng mà không dùng đèn flash, việc tăng ISO là bắt buộc. Ngưỡng nhiễu thấp giúp video và hình ảnh của bạn giữ được chi tiết trong các vùng tối, tránh hiện tượng bệt màu và mất chi tiết.

Khoảnh khắc mặt trời mọc trên biển ở Mũi Đôi (Khánh Hòa) hay lặn sau những đỉnh núi ở Tà Xùa (Sơn La) tạo ra sự chênh sáng rất lớn. Các đối tượng ở tiền cảnh thường bị tối đen. Khi bạn xử lý hậu kỳ để cứu sáng các vùng tối này, ngưỡng nhiễu của máy ảnh sẽ lộ ra. Thiết bị có ngưỡng nhiễu thấp cho phép bạn kéo sáng vùng tối một cách mượt mà, giữ lại nhiều chi tiết mà không làm xuất hiện các hạt nhiễu màu khó chịu.

Quản lý ngưỡng nhiễu không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn dựa vào kỹ thuật và sự chuẩn bị của bạn cho chuyến đi.

Máy ảnh có cảm biến lớn hơn, như full-frame, thường có ngưỡng nhiễu thấp hơn so với cảm biến crop (APS-C) hay Micro Four Thirds. Điều này do mỗi điểm ảnh (pixel) lớn hơn, thu nhận được nhiều ánh sáng hơn. Khi chuẩn bị cho chuyến đi, hãy đảm bảo máy ảnh, ống kính và thẻ nhớ được bảo quản trong túi chống sốc và hộp chống ẩm. Thiết bị điện tử hoạt động ổn định sẽ cho hiệu suất tốt nhất.

Luôn ưu tiên sử dụng mức ISO gốc (Base ISO) của máy ảnh khi điều kiện cho phép. Thay vì tăng ISO, hãy mở khẩu độ lớn hơn hoặc giảm tốc độ màn trập. Để phơi sáng lâu mà không bị rung, một chiếc chân máy (tripod) vững chắc là trang bị bắt buộc. Kỹ thuật "Expose to the Right" (ETTR), tức là phơi sáng sao cho biểu đồ histogram lệch về bên phải nhưng không cháy sáng, cũng giúp giảm nhiễu ở vùng tối sau khi xử lý.

Việc lựa chọn nơi ở gần điểm chụp như homestay của người bản địa ở Hà Giang hay một trạm kiểm lâm ở Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà sẽ giúp bạn tiếp cận điểm chụp vào giờ vàng một cách nhanh chóng. Điều này cho bạn thêm thời gian để thiết lập máy móc cẩn thận, tránh phải vội vàng đẩy các thông số lên quá cao. Khi di chuyển bằng xe máy trên các cung đường đèo, hãy dùng ba lô chuyên dụng để bảo vệ thiết bị khỏi các rung động mạnh.

Hỏi: Ngưỡng nhiễu thấp có thực sự quan trọng không?

Đáp: Có, nó quyết định độ nét và chi tiết của ảnh chụp trong các điều kiện ánh sáng yếu hoặc có độ tương phản cao.

Hỏi: Làm thế nào để biết ngưỡng nhiễu của máy ảnh tôi đang dùng?

Đáp: Bạn có thể xem các bài đánh giá kỹ thuật chuyên sâu trên mạng hoặc tự chụp thử ở các mức ISO cao trong phòng tối.

Hỏi: Cảm biến lớn hơn luôn có ngưỡng nhiễu thấp hơn?

Đáp: Thông thường là đúng, vì các điểm ảnh lớn hơn trên cảm biến sẽ thu nhận ánh sáng hiệu quả hơn.

Một chiếc chân máy ổn định là công cụ hiệu quả để bạn giữ ISO ở mức thấp và kiểm soát nhiễu khi phơi sáng. Xem các mẫu chân máy ảnh chuyên dụng cho dã ngoại tại WeTrek.vn.