Ngược sáng (Backlighting) là gì?

Ngày cập nhật 04/01/2026 02:37 PM - 19 lượt xem

NỘI DUNG CHÍNH [hiệnẩn]

Ngược sáng (Backlighting) là gì?
Lợi ích của ngược sáng trong nhiếp ảnh thiên nhiên
Kỹ thuật chụp ngược sáng hiệu quả khi trekking và dã ngoại
Ví dụ thực tế tại Việt Nam
Bình minh trên biển và núi
Hệ sinh thái rừng
Quan sát động vật hoang dã
Câu hỏi thường gặp

Ngược sáng là kỹ thuật chụp với nguồn sáng ở phía sau chủ thể, tạo hiệu ứng viền sáng hoặc bóng đổ, làm nổi bật hình dáng trong nhiếp ảnh thiên nhiên.

Ngược sáng (Backlighting) là gì?

Ngược sáng (Backlighting) là một kỹ thuật nhiếp ảnh trong đó nguồn sáng chính, thường là mặt trời, được đặt ở phía sau chủ thể của bạn. Thay vì chiếu sáng trực diện, ánh sáng đi từ phía sau hướng về phía máy ảnh. Điều này tạo ra một viền sáng xung quanh chủ thể hoặc biến chủ thể thành một bóng đổ (silhouette) hoàn toàn trên nền trời rực rỡ. Trong các chuyến đi khám phá thiên nhiên, đây không phải là một sắp đặt phức tạp, mà là một khoảnh khắc tự nhiên bạn thường gặp vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn.

Lợi ích của ngược sáng trong nhiếp ảnh thiên nhiên

Hiểu về ngược sáng giúp bạn ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng trong các chuyến đi. Kỹ thuật này mang lại nhiều hiệu ứng hình ảnh độc đáo.

Tạo kịch tính và cảm xúc: Ảnh ngược sáng thường có độ tương phản cao. Hình ảnh một người bạn đồng hành đứng trên đỉnh núi với nền trời hoàng hôn phía sau tạo ra một cảm giác mạnh mẽ về sự chinh phục và vẻ đẹp của thiên nhiên.
Nhấn mạnh hình dáng và chi tiết viền: Ánh sáng ngược làm nổi bật đường nét của chủ thể. Nó có thể soi rõ từng sợi lông của một chú voọc trên cây hoặc làm cho lớp sương sớm trên mạng nhện trong rừng Cúc Phương trở nên lấp lánh.
Tách biệt chủ thể khỏi nền: Viền sáng bao quanh giúp chủ thể của bạn nổi bật lên khỏi phần hậu cảnh. Một con chim đậu trên cành cây sẽ trở nên rõ nét và sống động hơn nhiều khi có ánh sáng mặt trời chiếu từ phía sau.
Tạo ra hiệu ứng tia nắng (Sunburst): Khi bạn khép khẩu độ máy ảnh, nguồn sáng mạnh như mặt trời có thể tạo ra hiệu ứng tia nắng tỏa ra đẹp mắt, thường thấy trong các bức ảnh chụp xuyên qua tán lá cây trong rừng.

Kỹ thuật chụp ngược sáng hiệu quả khi trekking và dã ngoại

Bạn không cần các thiết bị phức tạp để chụp ảnh ngược sáng. Một chiếc điện thoại thông minh hoặc máy ảnh du lịch cũng đủ để tạo ra những bức ảnh đẹp nếu bạn áp dụng đúng kỹ thuật.

Chọn đúng thời điểm: "Giờ vàng" (Golden Hour), tức là khoảng một giờ sau khi mặt trời mọc và một giờ trước khi mặt trời lặn, là thời gian lý tưởng nhất. Lúc này, ánh sáng mềm, ấm và không quá gắt, giúp giảm độ tương phản và tạo ra màu sắc đẹp.
Đo sáng đúng cách: Máy ảnh thường tự động đo sáng toàn khung hình, làm chủ thể bị tối đen. Bạn hãy sử dụng chế độ đo sáng điểm (Spot Metering). Trên điện thoại, bạn chỉ cần chạm vào vùng tối nhất của chủ thể bạn muốn thấy rõ chi tiết, máy sẽ tự điều chỉnh độ sáng cho khu vực đó.
Sử dụng bù trừ phơi sáng (Exposure Compensation): Nếu chủ thể quá tối, bạn hãy tăng độ sáng bằng chức năng bù trừ phơi sáng (ký hiệu +/-). Tăng giá trị lên +1 hoặc +2 sẽ giúp chủ thể sáng hơn mà không làm cháy hậu cảnh quá nhiều.
Tập trung vào bóng đổ (Silhouette): Đôi khi, việc để chủ thể tối hoàn toàn lại là một ý đồ nghệ thuật. Để làm điều này, bạn hãy đo sáng vào vùng sáng nhất của hậu cảnh, ví dụ như bầu trời. Chủ thể của bạn sẽ trở thành một khối đen với hình dáng rõ nét trên nền trời rực rỡ.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam

Kỹ thuật ngược sáng được áp dụng trong nhiều hoạt động khám phá thiên nhiên tại Việt Nam.

Bình minh trên biển và núi

Khi trekking các đỉnh núi như Tà Xùa hay Lảo Thẩn, khoảnh khắc mặt trời ló dạng phía sau dãy núi tạo nên những bóng đổ hùng vĩ. Tương tự, cảnh những chiếc thuyền đánh cá trở thành bóng đen trên mặt biển vàng óng ở Côn Đảo hay Mũi Né lúc bình minh là một ví dụ tuyệt vời về chụp silhouette.

Hệ sinh thái rừng

Trong các khu rừng quốc gia như Cúc Phương hay Bạch Mã, những tia nắng xuyên qua tán lá cây vào buổi sáng sớm tạo ra một khung cảnh huyền ảo. Ánh sáng ngược làm nổi bật những lớp bụi, hơi ẩm trong không khí, tạo ra chiều sâu cho bức ảnh.

Quan sát động vật hoang dã

Khi chụp voọc chà vá chân nâu ở bán đảo Sơn Trà, ánh nắng xiên từ phía sau sẽ tạo ra một viền sáng quanh bộ lông, giúp chúng nổi bật trên nền lá cây xanh thẳm. Tại Vườn quốc gia Tràm Chim, những con chim bay trên mặt nước lúc hoàng hôn sẽ có hình dáng rất đẹp nhờ ánh sáng ngược.