Lốc xoáy là gì?

Ngày cập nhật 06/11/2025 04:24 PM - 294 lượt xem

Lốc xoáy là một cột không khí xoáy tròn dữ dội, kéo dài từ một đám mây dông xuống tới mặt đất, có sức tàn phá lớn trên đường di chuyển của nó.

Đặc điểm nhận biết lốc xoáy

Lốc xoáy là một hiện tượng thời tiết cực đoan và nguy hiểm. Bạn cần nhận biết các đặc điểm của nó để phản ứng kịp thời, đặc biệt khi đang hoạt động ngoài trời. Lốc xoáy thường xuất hiện dưới dạng một ống hoặc phễu mây xoay tròn, tối màu, nối liền giữa mặt đất và chân một đám mây dông lớn.

Các đặc điểm chính bao gồm:

  • Hình dạng: Dạng phễu đặc trưng là phổ biến nhất. Ban đầu nó có thể trong suốt, chỉ nhìn thấy qua bụi và mảnh vỡ bị cuốn lên từ mặt đất. Sau đó, phễu mây sẽ hiện rõ hơn khi ngưng tụ hơi nước.
  • Kích thước: Chiều rộng của lốc xoáy có thể từ vài mét đến hơn một kilômét. Các cơn lốc xoáy lớn thường có sức tàn phá mạnh hơn.
  • Màu sắc: Màu sắc của lốc xoáy phụ thuộc vào các mảnh vỡ mà nó cuốn theo. Nó có thể có màu đen hoặc nâu sẫm khi cuốn đất đá, hoặc gần như trắng nếu đi qua vùng tuyết phủ.
  • Âm thanh: Nhiều người sống sót mô tả âm thanh của một cơn lốc xoáy giống như tiếng gầm của một đoàn tàu hỏa hoặc một động cơ máy bay phản lực đang đến gần.

Tốc độ gió bên trong lốc xoáy là yếu tố nguy hiểm nhất. Gió có thể đạt tốc độ từ 100 km/h đến hơn 480 km/h, đủ sức phá hủy các công trình kiên cố, nhổ bật gốc cây cổ thụ và cuốn bay các vật thể nặng. Hướng di chuyển của lốc xoáy thường khó đoán định, làm cho việc phòng tránh trở nên phức tạp.

Lốc xoáy hình thành như thế nào?

Lốc xoáy hình thành trong các cơn dông mạnh, đặc biệt là các siêu ổ dông (supercell). Quá trình này đòi hỏi sự kết hợp của nhiều yếu tố khí quyển cụ thể. Về cơ bản, không khí ấm và ẩm ở tầng thấp gặp không khí lạnh và khô ở tầng cao. Luồng không khí ấm bốc lên nhanh chóng qua lớp không khí lạnh. Sự thay đổi về tốc độ và hướng gió ở các độ cao khác nhau, gọi là sức cắt gió (wind shear), tạo ra một luồng khí xoáy tròn theo chiều ngang trong khí quyển. Luồng khí nóng bốc lên sẽ đẩy một phần của ống khí xoáy này lên phương thẳng đứng. Từ đó, một cột khí xoay tròn hình thành bên trong đám mây dông. Cột khí này sau đó có thể hạ thấp xuống, chạm đất và tạo thành lốc xoáy.

Lốc xoáy ở Việt Nam có phổ biến không?

Lốc xoáy có xảy ra ở Việt Nam nhưng không thường xuyên và cường độ không mạnh bằng các khu vực nổi tiếng trên thế giới như "Hành lang Lốc xoáy" ở Hoa Kỳ. Tại Việt Nam, hiện tượng này thường được gọi là "vòi rồng" và xuất hiện trong các cơn dông nhiệt đới mạnh, đặc biệt vào giai đoạn chuyển mùa từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại.

Các khu vực đồng bằng, ven biển là nơi có khả năng xảy ra lốc xoáy cao hơn. Nhiều tỉnh thành đã ghi nhận hiện tượng này gây thiệt hại. Ví dụ, các tỉnh như Thái Bình, Nam Định, Nghệ An, Hà Tĩnh ở miền Bắc và Trung. Các tỉnh miền Tây Nam Bộ như Bến Tre, Sóc Trăng, Cà Mau cũng thường xuyên đối mặt với các cơn lốc xoáy quy mô nhỏ, làm tốc mái nhà và hư hại cây trồng.

Kỹ năng an toàn khi gặp lốc xoáy lúc đang dã ngoại

Đối với người yêu thích các hoạt động ngoài trời như trekking, cắm trại, việc trang bị kiến thức về lốc xoáy là cực kỳ quan trọng để bảo vệ bản thân.

Trước chuyến đi

  • Kiểm tra dự báo thời tiết: Luôn xem dự báo chi tiết cho khu vực bạn dự định đến. Chú ý các cảnh báo về dông, mưa đá, và gió mạnh.
  • Thông báo lịch trình: Chia sẻ kế hoạch chuyến đi của bạn với người thân hoặc bạn bè. Thông tin bao gồm địa điểm, thời gian dự kiến, và khi nào bạn sẽ trở về.
  • Nghiên cứu địa hình: Tìm hiểu trước về địa hình. Xác định các vị trí có thể trú ẩn an toàn như hang động nhỏ, khe núi thấp, hoặc các khu vực trũng.

Trong chuyến đi: Dấu hiệu cảnh báo

  • Bầu trời chuyển màu lạ, thường là màu xanh lá cây đậm hoặc đen kịt.
  • Một đám mây lớn, tối, thấp và xoay tròn xuất hiện.
  • Mưa đá với kích thước lớn bất thường.
  • Sự im lặng đột ngột sau một cơn dông mạnh.
  • Âm thanh gầm rít liên tục giống tiếng tàu hỏa.
  • Một đám mây mảnh vỡ bay lên từ mặt đất, ngay cả khi chưa thấy phễu mây.

Khi lốc xoáy xuất hiện

Nếu bạn đang ở ngoài trời và không có nơi trú ẩn kiên cố, hãy hành động ngay lập tức.

  • Tránh xa cây cối và các vật thể cao: Chúng có thể bị gió quật ngã hoặc sét đánh.
  • Tìm nơi trũng thấp: Nhanh chóng di chuyển đến một con mương, rãnh hoặc vùng đất trũng. Nằm úp mặt xuống đất.
  • Bảo vệ đầu và cổ: Dùng tay và cánh tay che sau đầu và cổ. Nếu có ba lô, hãy dùng nó để che chắn thêm.
  • Không trú ẩn dưới gầm cầu hoặc cầu vượt: Những nơi này có thể tạo ra hiệu ứng đường hầm, làm tăng tốc độ gió và mảnh vỡ bay, khiến chúng trở thành những cái bẫy nguy hiểm.
  • Tránh xa phương tiện: Đừng ở trong xe ô tô hoặc lều trại. Chúng dễ dàng bị lốc xoáy nhấc bổng và quăng đi. Hãy rời khỏi phương tiện và tìm một nơi trũng thấp.

Câu hỏi thường gặp

Phân biệt lốc xoáy và lốc bụi như thế nào?

Lốc xoáy luôn kết nối với một đám mây dông, trong khi lốc bụi hình thành trong điều kiện thời tiết quang đãng, khô ráo.

Nơi nào an toàn nhất khi có lốc xoáy?

Nơi an toàn nhất là tầng hầm, hầm trú ẩn hoặc một phòng không có cửa sổ ở tầng thấp nhất của một tòa nhà kiên cố.

Có thể lái xe chạy thoát khỏi lốc xoáy không?

Bạn không nên cố gắng lái xe chạy thoát khỏi lốc xoáy vì hướng di chuyển của nó rất khó đoán và mảnh vỡ có thể cản đường bạn.

Chuẩn bị kỹ lưỡng là chìa khóa cho mọi chuyến đi an toàn. Bạn cần đảm bảo mình có đủ các công cụ và thiết bị cần thiết cho các tình huống khẩn cấp. Xem các mẫu thiết bị sinh tồn chất lượng cao tại WeTrek.vn.

Chia sẻ bài viết:
Showroom
Bài viết cùng chuyên mục
Áo mưa máy quay (Rain Cover) là gì?

Áo mưa máy quay (Rain Cover) là gì?

Bảo vệ máy ảnh, ống kính của bạn khỏi mưa, bụi, cát, sương muối với áo mưa máy quay. Chọn đúng loại, chất liệu bền để thiết bị an toàn khi chụp ngoài trời. Xem sản phẩm tại WeTrek.vn.
Ngân pin dã ngoại (Field Power Bank) là gì?

Ngân pin dã ngoại (Field Power Bank) là gì?

Ngân pin dã ngoại cấp nguồn cho máy ảnh, flycam, laptop khi tác nghiệp xa lưới điện. Chọn Ngân pin dung lượng lớn, có cổng AC 220V cho chuyến đi của bạn. Tìm mua tại WeTrek.vn.
Kích hoạt từ xa (Remote Trigger) là gì?

Kích hoạt từ xa (Remote Trigger) là gì?

Kích hoạt từ xa giúp bạn chụp ảnh từ xa, chống rung cho phơi sáng dài, chụp động vật hoang dã. Tìm hiểu các loại và cách dùng hiệu quả trong nhiếp ảnh ngoài trời.
Quy tắc quay có đạo đức (Ethical Filming Guideline) là gì?

Quy tắc quay có đạo đức (Ethical Filming Guideline) là gì?

Áp dụng quy tắc quay phim đạo đức khi tác nghiệp ngoài trời tại Việt Nam. Tôn trọng thiên nhiên, văn hóa địa phương, và đảm bảo an toàn cho bạn.
Thư viện hành vi động vật (Wildlife Behavior Library) là gì?

Thư viện hành vi động vật (Wildlife Behavior Library) là gì?

Cải thiện nhiếp ảnh động vật hoang dã của bạn. Xây dựng Thư viện hành vi động vật để hiểu hành vi, dự đoán khoảnh khắc và nâng cao chất lượng ảnh ngoài trời của bạn.
Quay nhanh fps thấp (Undercranking) là gì?

Quay nhanh fps thấp (Undercranking) là gì?

Undercranking là kỹ thuật quay phim tạo chuyển động nhanh kịch tính. Bạn dùng kỹ thuật này để ghi lại vẻ đẹp mây trời, thác nước, hoạt động con người tại Việt Nam. Nắm kinh nghiệm thực tế khi quay Undercranking cho chuyến đi ngoài trời của bạn.
x
Nhập số điện thoại của bạn để tiếp tục
Nhập mật khẩu 4 chữ số được gửi đến
hoặc