Loài hoạt động đêm (Nocturnal Species) là gì?

Loài hoạt động đêm là những sinh vật thức và kiếm ăn vào ban đêm, nghỉ ngơi vào ban ngày để thích nghi với môi trường sống và tránh kẻ thù.

Loài hoạt động đêm (Nocturnal Species) là thuật ngữ chỉ các loài động vật có tập tính sống chủ yếu vào ban đêm. Chúng ngủ hoặc nghỉ ngơi vào ban ngày, thường ở trong hang, tổ hoặc những nơi kín đáo. Khi hoàng hôn buông xuống, chúng bắt đầu hành trình tìm kiếm thức ăn, giao phối và thực hiện các hoạt động sống khác.

Tập tính này hoàn toàn trái ngược với các loài hoạt động ban ngày (Diurnal Species), là những loài hoạt động khi có ánh sáng mặt trời. Ngoài ra, còn có nhóm loài hoạt động lúc chạng vạng (Crepuscular Species), chúng hoạt động mạnh nhất vào lúc bình minh và hoàng hôn.

Để tồn tại trong bóng tối, các loài này phát triển những giác quan đặc biệt. Thính giác, khứu giác và thị giác của chúng thường vượt trội để định vị, săn mồi và lẩn trốn kẻ thù trong điều kiện ánh sáng yếu.

Tập tính hoạt động về đêm là một chiến lược sinh tồn được định hình qua hàng triệu năm tiến hóa. Có ba lý do chính giải thích cho lối sống này:

• Tránh kẻ săn mồi. Nhiều loài săn mồi lớn hoạt động vào ban ngày. Bằng cách hoạt động vào ban đêm, các loài nhỏ hơn có cơ hội sống sót cao hơn. Màn đêm cung cấp một lớp ngụy trang tự nhiên, giúp chúng ẩn mình khỏi các mối đe dọa.
• Giảm cạnh tranh. Môi trường tự nhiên có nguồn tài nguyên giới hạn. Việc hoạt động vào ban đêm giúp các loài tránh đối đầu trực tiếp với các loài hoạt động ban ngày để tranh giành thức ăn, nguồn nước và lãnh thổ.
• Thích nghi với khí hậu. Tại các vùng có khí hậu nóng như Việt Nam, hoạt động vào ban đêm giúp động vật tránh được cái nóng khắc nghiệt của ban ngày. Điều này giúp chúng tiết kiệm năng lượng và giảm nguy cơ mất nước.

Việt Nam với hệ sinh thái đa dạng là nơi lý tưởng để bạn trải nghiệm các tour xem động vật hoang dã ban đêm. Các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên là những điểm đến hàng đầu cho hoạt động này.

Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình)

Đây là một trong những nơi tiên phong tổ chức tour đi bộ xem động vật ban đêm. Bạn sẽ có cơ hội quan sát các loài như Cầy vằn (Owston's civet), Tê tê Java (Sunda pangolin), Culi (Loris), và nhiều loài côn trùng, bò sát độc đáo khác trong môi trường sống tự nhiên của chúng.

Vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai)

Tour safari đêm bằng xe jeep tại Cát Tiên mang đến một trải nghiệm khác biệt. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp những đàn Nai, Lợn rừng, Chồn hương đang kiếm ăn dọc các trảng cỏ. Ngoài ra, các loài chim đêm như Cú và Cú lợn cũng thường xuất hiện.

Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình)

Hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi tại đây là nhà của nhiều loài linh trưởng quý hiếm, trong đó có Voọc Hà Tĩnh. Các tour đi bộ chuyên sâu vào vùng lõi có thể giúp bạn quan sát tập tính của chúng vào lúc hoàng hôn hoặc rạng sáng.

Để chuyến đi của bạn an toàn và hiệu quả, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng. Dưới đây là những kinh nghiệm thực tế bạn cần biết:

• Đi cùng hướng dẫn viên. Luôn đi cùng kiểm lâm hoặc hướng dẫn viên địa phương. Họ có kiến thức về các loài, kinh nghiệm di chuyển trong rừng và biết cách xử lý các tình huống bất ngờ.
• Sử dụng đèn pin phù hợp. Bạn nên trang bị đèn pin đội đầu có chế độ ánh sáng đỏ. Ánh sáng đỏ ít gây ảnh hưởng đến thị giác của động vật, giúp bạn quan sát chúng mà không làm chúng hoảng sợ.
• Giữ im lặng và kiên nhẫn. Động vật hoang dã rất nhạy cảm với tiếng động. Bạn cần di chuyển nhẹ nhàng, nói chuyện nhỏ và kiên nhẫn chờ đợi. Đây là yếu tố quyết định sự thành công của chuyến đi.
• Giữ khoảng cách an toàn. Tuyệt đối không đến quá gần, không chạm vào hoặc cho động vật ăn. Hành động này không chỉ nguy hiểm cho bạn mà còn ảnh hưởng xấu đến tập tính tự nhiên của chúng.
• Tuân thủ nguyên tắc "Không để lại dấu vết". Mang về tất cả rác thải bạn tạo ra. Không lấy bất cứ thứ gì ra khỏi rừng, từ một cành cây cho đến một hòn đá.

Các loài hoạt động đêm đặc biệt nhạy cảm với sự thay đổi của môi trường. Ô nhiễm ánh sáng từ các khu đô thị và hoạt động của con người có thể phá vỡ chu kỳ sinh học tự nhiên của chúng. Mất môi trường sống do phá rừng cũng là mối đe dọa nghiêm trọng.

Tham gia các tour du lịch sinh thái có trách nhiệm là một cách bạn góp phần vào công tác bảo tồn. Nguồn thu từ các hoạt động này giúp các vườn quốc gia có thêm kinh phí để bảo vệ rừng, nghiên cứu và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Quan sát động vật đêm có an toàn không?

Hoạt động này an toàn khi bạn đi cùng hướng dẫn viên địa phương và tuân thủ các quy định an toàn.

Thời điểm tốt nhất để đi tour xem thú đêm là khi nào?

Thời điểm tốt nhất là vào mùa khô, khi trời ít mưa và đường đi trong rừng thuận lợi hơn.

Tại sao nên dùng đèn ánh sáng đỏ?

Ánh sáng đỏ ít làm phiền và gây chói mắt cho động vật, giúp bạn quan sát chúng tự nhiên hơn.

Hành trình khám phá thế giới tự nhiên về đêm luôn đầy bất ngờ. Chuẩn bị trang thiết bị phù hợp là bước đầu tiên để đảm bảo một chuyến đi an toàn và trọn vẹn. Xem các mẫu đèn pin đội đầu chuyên dụng tại WeTrek.vn.