Hành lang di cư (Flyway) là gì?

Ngày cập nhật 04/01/2026 11:15 AM - 12 lượt xem

Hành lang di cư (Flyway) là tuyến đường bay mà các loài chim di cư sử dụng hàng năm để di chuyển giữa nơi sinh sản và nơi trú đông.

Hành lang di cư (Flyway) là gì?

Hành lang di cư (Flyway) là một khái niệm trong ngành điểu học và bảo tồn. Nó mô tả các tuyến đường địa lý rộng lớn mà các loài chim di cư đi theo trong chu kỳ hàng năm. Đây không phải là một vệt bay hẹp như đường cao tốc. Bạn hãy hình dung nó là một mạng lưới các khu vực quan trọng, bao gồm nơi sinh sản ở phía Bắc, nơi trú đông ở phía Nam, và các điểm dừng chân (stopover sites) trên đường đi.

Các điểm dừng chân này thường là các vùng đất ngập nước, cửa sông, hoặc rừng nguyên sinh. Chúng cung cấp nguồn thức ăn và nơi trú ẩn để chim phục hồi năng lượng trước khi tiếp tục hành trình dài hàng nghìn cây số. Đối với người yêu thích các hoạt động khám phá thiên nhiên, hiểu về hành lang di cư mở ra cơ hội quan sát những cảnh tượng thiên nhiên kỳ thú.

Tầm quan trọng của Hành lang di cư với hoạt động Birdwatching

Việc xác định được các hành lang di cư giúp bạn lên kế hoạch cho các chuyến đi quan sát chim (birdwatching) hiệu quả. Các khu vực nằm trên tuyến đường này là điểm nóng về đa dạng sinh học, đặc biệt là vào mùa di cư.

Dự đoán thời điểm và địa điểm: Các hành lang di cư giúp bạn biết được khi nào và ở đâu các đàn chim lớn sẽ xuất hiện. Điều này tối ưu hóa trải nghiệm quan sát của bạn, tăng cơ hội gặp các loài chim mục tiêu.

Cơ hội quan sát các loài quý hiếm: Nhiều loài chim đang bị đe dọa hoặc cực kỳ nguy cấp như Sếu đầu đỏ (Sarus Crane) hay Rẽ mỏ thìa (Spoon-billed Sandpiper) đều sử dụng các hành lang di cư cố định. Các khu bảo tồn nằm trên tuyến đường này là nơi tốt nhất để bạn quan sát chúng trong tự nhiên.

Kết hợp nhiều hoạt động: Các điểm dừng chân của chim thường là các vườn quốc gia hoặc khu dự trữ sinh quyển. Bạn có thể kết hợp hoạt động xem chim với trekking, kayaking, hoặc nhiếp ảnh thiên nhiên. Trải nghiệm của bạn sẽ trở nên phong phú hơn.

Việt Nam và Hành lang di cư Đông Á – Úc (East Asian-Australasian Flyway)

Thế giới có 9 hành lang di cư chính. Việt Nam có một vị trí địa lý đặc biệt khi nằm trên Hành lang di cư Đông Á – Úc (EAAF). Đây là một trong những tuyến đường bay quan trọng và đông đúc nhất, trải dài từ Bắc Cực qua Đông Á và Đông Nam Á đến Úc và New Zealand. Nó được sử dụng bởi hơn 50 triệu cá thể chim nước thuộc hơn 250 loài khác nhau.

Vị trí chiến lược này biến các vùng đất ngập nước ven biển và nội địa của Việt Nam thành những điểm dừng chân không thể thiếu cho các loài chim di cư. Đây là lý do Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn cho những người quan sát chim từ khắp nơi trên thế giới.

Các điểm đến lý tưởng để quan sát chim di cư tại Việt Nam

Các vườn quốc gia và khu bảo tồn dọc theo bờ biển và vùng Đồng bằng sông Cửu Long là những địa điểm hàng đầu. Mỗi nơi mang lại một trải nghiệm riêng biệt.

Vườn quốc gia Xuân Thủy, Nam Định: Đây là khu Ramsar (vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế) đầu tiên của Việt Nam. Vào mùa di cư, từ tháng 10 đến tháng 4, nơi đây chào đón hàng chục nghìn cá thể chim nước. Bạn có thể đi thuyền trong các khu rừng ngập mặn để quan sát Cò mỏ thìa mặt đen, Choắt mỏ cong hông nâu và nhiều loài chim ven biển khác. Thời điểm tốt nhất để quan sát là khi thủy triều xuống.

Vườn quốc gia Tràm Chim, Đồng Tháp: Nơi đây nổi tiếng với Sếu đầu đỏ, loài sếu cao nhất thế giới. Chúng thường về trú đông từ tháng 12 đến tháng 5. Bạn có thể thuê xuồng máy để đi sâu vào các đồng cỏ năng, khám phá hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng của Đồng Tháp Mười. Ngoài sếu, bạn còn có thể gặp nhiều loài chim nước lớn như Giang sen, Cò ốc.

Vườn quốc gia Cát Bà, Hải Phòng: Quần đảo này là điểm dừng chân quan trọng cho nhiều loài chim di cư trước khi chúng bay qua Vịnh Bắc Bộ. Khu vực này cũng là nơi sinh sống duy nhất của loài Voọc Cát Bà đặc hữu. Bạn có thể trekking trong rừng quốc gia hoặc đi thuyền kayak quanh các hòn đảo để quan sát các loài chim rừng và chim biển.

Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, TP.HCM: Hệ sinh thái rừng ngập mặn tại đây là điểm dừng chân và kiếm ăn quan trọng cho nhiều đàn chim di cư. Các tour đi thuyền và đi bộ xuyên rừng cho phép bạn tiếp cận gần hơn với đời sống hoang dã.

Kinh nghiệm cho chuyến đi quan sát chim di cư

Để có một chuyến đi hiệu quả và có trách nhiệm, bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng.

Trang bị thiết yếu: Ống nhòm là vật dụng quan trọng nhất. Một chiếc ống nhòm có độ phóng đại 8x hoặc 10x là lý tưởng. Sách hướng dẫn nhận dạng chim (field guide) của Việt Nam hoặc khu vực sẽ giúp bạn xác định các loài đã thấy. Máy ảnh với ống kính tele cũng giúp bạn ghi lại những khoảnh khắc đẹp.

Thời điểm quan sát: Sáng sớm và chiều muộn là hai thời điểm chim hoạt động mạnh nhất. Hãy lên kế hoạch di chuyển đến điểm quan sát vào những khung giờ này.

Nguyên tắc ứng xử: Luôn giữ im lặng và giữ khoảng cách an toàn. Tránh mặc quần áo có màu sắc sặc sỡ. Tuyệt đối không xả rác và không tác động tiêu cực đến môi trường sống của các loài chim. Du lịch có trách nhiệm góp phần trực tiếp vào việc bảo vệ các hành lang di cư này.

Câu hỏi thường gặp

Thời điểm nào tốt nhất để xem chim di cư ở Việt Nam?

Thời gian lý tưởng nhất là từ khoảng tháng 10 đến tháng 4 năm sau, khi các loài chim từ phương Bắc bay về Việt Nam để trú đông.

Tôi cần chuẩn bị những thiết bị gì cho chuyến đi xem chim?

Bạn cần chuẩn bị ống nhòm, sách hướng dẫn nhận dạng chim, máy ảnh, và trang phục dã ngoại phù hợp với địa hình và thời tiết.

Quan sát chim có giúp ích cho công tác bảo tồn không?

Có, các dữ liệu và hình ảnh bạn ghi nhận được có thể đóng góp vào các chương trình khoa học công dân, giúp các nhà nghiên cứu theo dõi và bảo vệ các loài chim.

Chuẩn bị tốt nhất cho hành trình khám phá các hành lang di cư. Xem ống nhòm chuyên dụng tại WeTrek.vn.

Chia sẻ bài viết:
Showroom
Bài viết cùng chuyên mục
Áo mưa máy quay (Rain Cover) là gì?

Áo mưa máy quay (Rain Cover) là gì?

Bảo vệ máy ảnh, ống kính của bạn khỏi mưa, bụi, cát, sương muối với áo mưa máy quay. Chọn đúng loại, chất liệu bền để thiết bị an toàn khi chụp ngoài trời. Xem sản phẩm tại WeTrek.vn.
Ngân pin dã ngoại (Field Power Bank) là gì?

Ngân pin dã ngoại (Field Power Bank) là gì?

Ngân pin dã ngoại cấp nguồn cho máy ảnh, flycam, laptop khi tác nghiệp xa lưới điện. Chọn Ngân pin dung lượng lớn, có cổng AC 220V cho chuyến đi của bạn. Tìm mua tại WeTrek.vn.
Kích hoạt từ xa (Remote Trigger) là gì?

Kích hoạt từ xa (Remote Trigger) là gì?

Kích hoạt từ xa giúp bạn chụp ảnh từ xa, chống rung cho phơi sáng dài, chụp động vật hoang dã. Tìm hiểu các loại và cách dùng hiệu quả trong nhiếp ảnh ngoài trời.
Quy tắc quay có đạo đức (Ethical Filming Guideline) là gì?

Quy tắc quay có đạo đức (Ethical Filming Guideline) là gì?

Áp dụng quy tắc quay phim đạo đức khi tác nghiệp ngoài trời tại Việt Nam. Tôn trọng thiên nhiên, văn hóa địa phương, và đảm bảo an toàn cho bạn.
Thư viện hành vi động vật (Wildlife Behavior Library) là gì?

Thư viện hành vi động vật (Wildlife Behavior Library) là gì?

Cải thiện nhiếp ảnh động vật hoang dã của bạn. Xây dựng Thư viện hành vi động vật để hiểu hành vi, dự đoán khoảnh khắc và nâng cao chất lượng ảnh ngoài trời của bạn.
Quay nhanh fps thấp (Undercranking) là gì?

Quay nhanh fps thấp (Undercranking) là gì?

Undercranking là kỹ thuật quay phim tạo chuyển động nhanh kịch tính. Bạn dùng kỹ thuật này để ghi lại vẻ đẹp mây trời, thác nước, hoạt động con người tại Việt Nam. Nắm kinh nghiệm thực tế khi quay Undercranking cho chuyến đi ngoài trời của bạn.
x
Nhập số điện thoại của bạn để tiếp tục
Nhập mật khẩu 4 chữ số được gửi đến
hoặc