Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop) là gì?

Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop) là điểm dừng bắt buộc ở một độ sâu cụ thể khi bạn trồi lên sau chuyến lặn để cơ thể thải khí nitơ tích tụ an toàn.

Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop) là một yêu cầu bắt buộc trong lặn bình khí. Bạn phải dừng lại ở các độ sâu và khoảng thời gian xác định trong quá trình đi lên. Mục đích chính là cho phép cơ thể bạn giải phóng lượng khí nitơ dư thừa đã hấp thụ trong quá trình lặn ở độ sâu. Việc này giúp ngăn ngừa sự hình thành các bong bóng khí nguy hiểm trong máu và các mô.

Khi bạn lặn càng sâu và càng lâu, cơ thể bạn càng hấp thụ nhiều khí nitơ từ không khí bạn hít thở. Khi bạn trồi lên, áp suất xung quanh giảm xuống. Khí nitơ hòa tan sẽ bắt đầu quay trở lại dạng khí. Nếu bạn trồi lên quá nhanh, quá trình này diễn ra đột ngột, tạo thành các bong bóng khí, tương tự như khi bạn mở một chai nước có ga quá nhanh.

Thực hiện Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop) là một quy trình an toàn không thể bỏ qua. Việc bỏ qua điểm dừng này sẽ dẫn đến một tình trạng y tế nghiêm trọng gọi là bệnh giảm áp (Decompression Sickness - DCS), hay còn được biết đến với tên gọi "the bends".

Bệnh giảm áp xảy ra khi các bong bóng nitơ hình thành và phát triển trong cơ thể, gây ra nhiều triệu chứng khác nhau:

• Đau khớp và cơ bắp.
• Chóng mặt, tê liệt hoặc ngứa ran.
• Trong các trường hợp nặng, nó ảnh hưởng đến hệ thần kinh, tim và phổi, có thể để lại di chứng lâu dài.

Các điểm dừng giảm áp cho phép quá trình thải khí nitơ diễn ra từ từ và có kiểm soát. Nó giúp khí nitơ được vận chuyển qua phổi và thở ra ngoài một cách an toàn, thay vì tạo thành bong bóng trong cơ thể. Ví dụ, sau một chuyến lặn sâu khám phá xác tàu ở Côn Đảo, máy tính lặn của bạn có thể yêu cầu nhiều điểm dừng giảm áp ở các độ sâu khác nhau trước khi bạn lên mặt nước.

Nhiều thợ lặn thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Việc phân biệt rõ ràng là cần thiết để đảm bảo an toàn.

Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop):

• Bắt buộc: Bạn phải thực hiện điểm dừng này. Bỏ qua nó sẽ đặt bạn vào nguy cơ cao mắc bệnh giảm áp.
• Tính toán cụ thể: Độ sâu và thời gian dừng được máy tính lặn hoặc bảng lặn tính toán chính xác dựa trên độ sâu và thời gian lặn của bạn.
• Áp dụng cho lặn giảm áp: Các chuyến lặn vượt qua giới hạn không dừng (No-Decompression Limit) yêu cầu các điểm dừng này.

Điểm dừng an toàn (Safety Stop):

• Khuyến nghị: Đây là một biện pháp phòng ngừa. Nó không bắt buộc nhưng được khuyến khích thực hiện ở cuối mỗi chuyến lặn.
• Tiêu chuẩn chung: Thường được thực hiện ở độ sâu khoảng 5 mét trong 3 đến 5 phút.
• Áp dụng cho mọi chuyến lặn: Ngay cả khi chuyến lặn của bạn nằm trong giới hạn không dừng, việc thực hiện điểm dừng an toàn vẫn giúp giảm thêm rủi ro.

Một chuyến lặn giải trí ngắm san hô ở Hòn Mun, Nha Trang ở độ sâu 15 mét trong 40 phút thường chỉ cần một điểm dừng an toàn. Ngược lại, một chuyến lặn kỹ thuật ở độ sâu 40 mét trong 30 phút chắc chắn sẽ yêu cầu các điểm dừng giảm áp theo tính toán.

Công cụ quan trọng nhất để xác định Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop) là máy tính lặn (dive computer). Đây là thiết bị tiêu chuẩn cho thợ lặn hiện đại.

Máy tính lặn của bạn sẽ liên tục theo dõi độ sâu và thời gian lặn. Dựa trên các thuật toán giảm áp, nó sẽ:

• Hiển thị thời gian không dừng còn lại (No-Decompression Limit - NDL) của bạn.
• Khi bạn vượt qua giới hạn NDL, máy tính sẽ tự động chuyển sang chế độ lặn giảm áp.
• Thông báo cho bạn về độ sâu và thời gian bắt buộc cho mỗi điểm dừng giảm áp khi bạn trồi lên.

Trước khi có máy tính lặn, thợ lặn sử dụng bảng lặn (dive tables) và đồng hồ để lên kế hoạch và thực hiện các điểm dừng này. Phương pháp này đòi hỏi sự tính toán cẩn thận và kỷ luật nghiêm ngặt, hiện ít phổ biến trong lặn giải trí.

Có, việc này làm tăng cao nguy cơ mắc bệnh giảm áp (DCS), một tình trạng y tế nguy hiểm.

Có, máy tính lặn sẽ tính toán và hiển thị chính xác độ sâu cùng thời gian bạn cần dừng.

Bạn nên giữ nguyên độ sâu và hạn chế vận động mạnh để quá trình thải khí nitơ diễn ra hiệu quả.

Trang bị kiến thức và tuân thủ các quy tắc an toàn là yếu tố then chốt cho mọi chuyến lặn. Một chiếc máy tính lặn đáng tin cậy sẽ giúp bạn theo dõi và thực hiện đúng các Điểm dừng giảm áp (Decompression Stop). Xem các mẫu máy tính lặn chính hãng tại WeTrek.vn.