Dây kéo buồm lên cột (Halyard) là gì?

Ngày cập nhật 02/02/2026 09:45 PM - 18 lượt xem

NỘI DUNG CHÍNH [hiệnẩn]

Dây kéo buồm lên cột (Halyard) là gì?
Vai trò của Dây kéo buồm trong các môn thể thao dưới nước
Đặc điểm và Vật liệu
Vật liệu phổ biến
Bảo quản và Lưu ý về Môi trường
Câu hỏi thường gặp

Dây kéo buồm (Halyard) là một loại dây chuyên dụng dùng để kéo và giữ căng một cánh buồm, cờ hoặc thiết bị khác dọc theo cột buồm của thuyền.

Dây kéo buồm lên cột (Halyard) là gì?

Dây kéo buồm lên cột (Halyard) là một trong những loại dây điều khiển chính trên thuyền buồm. Chức năng cơ bản của nó là nâng và hạ cánh buồm. Trong các môn thể thao dưới nước như chèo thuyền kayak buồm hay SUP có gắn buồm, dây halyard đóng vai trò tương tự. Nó giúp bạn kiểm soát cánh buồm để khai thác sức gió, di chuyển thuyền đi mà không cần dùng đến sức chèo liên tục.

Dây hoạt động thông qua một hệ thống ròng rọc (pulley) ở đỉnh cột buồm và được cố định ở một điểm trên boong thuyền bằng khóa dây (cleat). Khi bạn kéo dây halyard, cánh buồm được nâng lên. Khi bạn thả lỏng dây, cánh buồm sẽ hạ xuống. Việc điều khiển dây này một cách chính xác giúp bạn tối ưu hóa hình dạng cánh buồm để bắt gió hiệu quả nhất.

Vai trò của Dây kéo buồm trong các môn thể thao dưới nước

Mặc dù kayak và ván chèo đứng (SUP) thường gắn liền với mái chèo, các phiên bản gắn buồm ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Chúng mang đến một trải nghiệm kết hợp giữa chèo thuyền và lướt buồm. Dây halyard là thành phần thiết yếu trong các thiết bị này.

Điều khiển buồm trên Kayak buồm (Sailing Kayak): Tại các vùng nước lặng như Vịnh Lan Hạ hoặc Hồ Hòa Bình, kayak buồm cho phép bạn di chuyển quãng đường dài hơn với ít nỗ lực hơn. Dây halyard giúp bạn nhanh chóng nâng buồm khi có gió và hạ xuống khi gió quá mạnh hoặc khi bạn muốn dừng lại câu cá, ngắm cảnh.
Vận hành SUP buồm (Sailing SUP): Ở những khu vực ven biển như Mũi Né hay Nha Trang, SUP buồm là một hoạt động thú vị. Bạn dùng dây halyard để kéo buồm lên và lướt đi trên mặt nước. Khả năng kiểm soát buồm tốt giúp bạn điều hướng và tận hưởng con sóng một cách an toàn.
Treo cờ hoặc tín hiệu: Trên các chuyến đi theo đoàn, dây halyard còn được dùng để treo cờ nhận diện hoặc các thiết bị tín hiệu nhỏ, giúp các thành viên dễ dàng nhận ra nhau từ xa.

Đặc điểm và Vật liệu

Không phải loại dây nào cũng làm được halyard. Dây kéo buồm cần những đặc tính kỹ thuật riêng để đảm bảo an toàn và hiệu suất.

Độ co giãn thấp: Đây là yêu cầu quan trọng nhất. Dây có độ co giãn thấp giúp cánh buồm giữ được hình dạng tối ưu khi chịu tải trọng của gió. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và khả năng điều khiển thuyền.
Độ bền cao: Dây phải chịu được lực căng liên tục và các cú giật bất ngờ từ gió mạnh. Nó cũng cần chống mài mòn tốt do ma sát với ròng rọc và các phần cứng khác.
Khả năng chống tia UV và nước mặn: Hoạt động ngoài trời đồng nghĩa với việc dây tiếp xúc trực tiếp với nắng và môi trường nước. Vật liệu làm halyard cần kháng tia UV để không bị mục, giòn và kháng nước mặn để không bị ăn mòn.

Vật liệu phổ biến

Các loại dây halyard hiện đại thường làm từ sợi tổng hợp hiệu suất cao:

Polyester: Phổ biến nhất nhờ sự cân bằng giữa độ bền, độ co giãn thấp, khả năng chống UV và giá thành hợp lý. Lớp vỏ bện chặt giúp cầm nắm dễ dàng và tăng độ bền mài mòn.
Dyneema (HMPE): Một loại sợi cao cấp với độ bền cực cao và độ co giãn gần như bằng không. Dây làm từ Dyneema nhẹ hơn, khỏe hơn và bền hơn polyester, thường được dùng trong các hoạt động đua thuyền hoặc các chuyến đi đòi hỏi hiệu suất tối đa.

Bảo quản và Lưu ý về Môi trường

Bảo quản đúng cách không chỉ kéo dài tuổi thọ của dây mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Một sợi dây bền bỉ sẽ giảm lượng rác thải ra tự nhiên.

Vệ sinh sau mỗi chuyến đi: Rửa dây bằng nước ngọt để loại bỏ muối, cát và các chất bẩn khác. Muối biển kết tinh lại sẽ làm sợi dây bị cứng và mài mòn nhanh hơn.
Kiểm tra định kỳ: Trước và sau mỗi chuyến đi, bạn hãy kiểm tra toàn bộ chiều dài dây để phát hiện các dấu hiệu sờn, đứt hoặc biến dạng. Đặc biệt chú ý các đoạn tiếp xúc với ròng rọc và khóa dây.
Bảo quản nơi khô ráo: Cất dây ở nơi khô thoáng, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp. Cuộn dây gọn gàng để tránh bị rối hoặc xoắn.
Hạn chế tác động lên hệ sinh thái: Khi hạ buồm hoặc neo đậu gần các khu vực nhạy cảm như rạn san hô ở Phú Quốc hay Côn Đảo, bạn cần đảm bảo dây và các phụ kiện không kéo lê dưới đáy nước, gây tổn hại cho sinh vật biển.