Dây kéo buồm (Sheet) là gì?

Dây kéo buồm (Sheet) là một loại dây thừng dùng để điều chỉnh góc của cánh buồm so với hướng gió, qua đó kiểm soát tốc độ và hướng đi của thuyền buồm. Mỗi cánh buồm trên thuyền thường có ít nhất một dây kéo buồm riêng.

Tuy nhiên, trong các môn thể thao dưới nước dùng sức người như chèo thuyền kayak, chèo ván đứng (SUP), hay packrafting, bạn không phụ thuộc vào sức gió. Công cụ điều khiển chính của bạn là mái chèo, kỹ thuật của cơ thể và một số loại dây chức năng khác. Các loại dây này phục vụ mục đích an toàn, cứu hộ và cố định trang bị, thay vì điều khiển buồm.

Thay vì dây kéo buồm, người chèo thuyền kayak hay SUP sẽ làm quen với các loại dây chuyên dụng dưới đây. Mỗi loại có một công dụng riêng biệt và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho chuyến đi.

Dây kéo thuyền (Towline)

Đây là một hệ thống dây cứu hộ được thiết kế để một người chèo có thể kéo một chiếc thuyền khác. Dây thường được đựng trong một túi đeo quanh hông để dễ dàng sử dụng trong tình huống khẩn cấp.

• Mục đích: Hỗ trợ một người chèo khác khi họ bị kiệt sức, bị thương, hoặc thuyền của họ gặp sự cố.
• Ví dụ thực tế: Khi một thành viên trong nhóm của bạn không thể tiếp tục chèo do mệt mỏi trong chuyến đi khám phá Vịnh Lan Hạ, bạn có thể dùng dây kéo thuyền để hỗ trợ họ quay về bờ an toàn.

Dây cứu sinh (Throw Rope)

Dây cứu sinh là một sợi dây dài được đựng trong một chiếc túi chuyên dụng. Sợi dây này được thiết kế để nổi trên mặt nước.

• Mục đích: Ném cho một người đang gặp nguy hiểm dưới nước để kéo họ vào nơi an toàn. Đây là một thiết bị cứu hộ bắt buộc khi chèo ở những vùng nước chảy.
• Ví dụ thực tế: Nếu một người bạn bị lật thuyền và bị cuốn đi bởi dòng nước ở khu vực thượng nguồn sông Nho Quế, bạn có thể ném dây cứu sinh để họ nắm lấy và kéo họ vào bờ.

Dây buộc thuyền (Painter Line)

Đây là những đoạn dây ngắn được gắn cố định vào mũi và đuôi thuyền.

• Mục đích: Dùng để buộc thuyền vào bến, vào bờ, hoặc để người khác có thể kéo thuyền của bạn khi ở dưới nước.
• Ví dụ thực tế: Khi bạn dừng chân nghỉ ngơi tại một bãi cát nhỏ trong khu vực Hồ Ba Bể, bạn dùng dây buộc thuyền để cố định chiếc kayak, tránh cho nó bị sóng hoặc dòng chảy cuốn đi.

Dây chằng đồ (Deck Lines / Bungee Cords)

Đây là hệ thống dây đàn hồi hoặc dây dù được bố trí trên boong thuyền kayak hoặc bề mặt ván SUP.

• Mục đích: Giữ chặt các vật dụng cá nhân như túi khô, chai nước, áo phao dự phòng, hoặc mái chèo phụ.
• Ví dụ thực tế: Trước khi bắt đầu chuyến chèo SUP dọc bờ biển Phú Quốc, bạn sử dụng dây chằng đồ để cố định túi chống nước chứa điện thoại và đồ ăn nhẹ lên ván.

Trong các môn chèo thuyền, việc kiểm soát hướng đi đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố, không phải từ một sợi dây kéo buồm.

Sử dụng mái chèo (Paddle)

Mái chèo là công cụ điều khiển linh hoạt nhất. Bằng cách thay đổi kiểu chèo, góc cắm lưỡi chèo và lực tác động, bạn có thể điều khiển thuyền đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải, đi lùi hoặc xoay tại chỗ. Các đường chèo quét (sweep strokes) giúp thuyền rẽ hướng hiệu quả.

Sử dụng cơ thể và cạnh thuyền (Body and Edging)

Việc nghiêng người và nhấn một bên cạnh của thuyền kayak xuống nước (edging) giúp thuyền rẽ nhanh và ổn định hơn. Kỹ thuật này yêu cầu sự phối hợp giữa hông, thân trên và mái chèo để tạo ra một vòng cua mượt mà.

Bánh lái và vây điều hướng (Rudder and Skeg)

Một số thuyền kayak du lịch (touring kayak) được trang bị bánh lái (rudder) hoặc vây điều hướng (skeg).

• Bánh lái: Được điều khiển bằng chân, giúp bạn lái thuyền mà không cần thay đổi nhịp chèo, đặc biệt hữu ích khi đi trong điều kiện gió tạt ngang.
• Vây điều hướng: Là một cánh vây chìm dưới nước, giúp thuyền đi thẳng hơn trong điều kiện gió mạnh hoặc sóng lớn.

Việc sử dụng các loại dây và thiết bị chèo thuyền đi kèm với trách nhiệm bảo vệ môi trường tự nhiên nơi bạn hoạt động.

• Thu gọn dây: Luôn đảm bảo các loại dây buộc thuyền, dây kéo được cuộn gọn gàng. Dây thừng lòng thòng có thể vướng vào các rạn san hô, thảm cỏ biển hoặc các sinh vật dưới nước, gây tổn hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái.
• Bảo vệ sinh vật biển: Khi buộc thuyền, hãy tìm các điểm neo có sẵn như cầu tàu hoặc phao thay vì buộc vào cây cối, rễ cây ven bờ hoặc các rạn san hô.
• Giữ chặt thiết bị: Kiểm tra kỹ hệ thống dây chằng đồ để đảm bảo chai nước, túi rác và các vật dụng khác không bị rơi xuống nước trong suốt chuyến đi. Rác thải nhựa là mối đe dọa lớn đối với các vùng nước tại Việt Nam.

Chèo thuyền kayak gần bờ có cần dây kéo thuyền (towline) không?

Dây kéo thuyền là thiết bị an toàn cần thiết cho mọi chuyến đi, kể cả khi bạn chèo gần bờ.

Dây cứu sinh (throw rope) khác dây thừng thông thường điểm nào?

Dây cứu sinh được thiết kế để nổi trên mặt nước và đựng trong túi chuyên dụng giúp ném xa và chính xác.

Làm sao để dây không bị vướng vào sinh vật biển?

Bạn cần cuộn gọn gàng tất cả các đoạn dây thừa và cất vào các vị trí được thiết kế sẵn trên thuyền hoặc ván chèo.