Dấu vết động vật (Tracking Sign) là gì?

Dấu vết động vật là mọi dấu hiệu do động vật để lại trong tự nhiên, giúp người đi rừng xác định sự hiện diện, hành vi và hướng di chuyển của chúng.

Hiểu rõ các loại dấu vết giúp bạn đọc câu chuyện của khu rừng. Mỗi dấu hiệu cung cấp một mảnh ghép thông tin về các sinh vật sống xung quanh bạn. Thay vì chỉ nhìn vào dấu chân, bạn cần quan sát một bức tranh toàn cảnh hơn.

Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất. Dấu chân cho bạn biết loài động vật nào đã đi qua, chúng đi theo hướng nào, và đôi khi cả tốc độ di chuyển. Kích thước và độ lún của dấu chân còn tiết lộ về trọng lượng và kích cỡ của con vật. Ví dụ, dấu chân heo rừng ở Việt Nam rất đặc trưng với hai móng guốc chính to và hai móng phụ nhỏ phía sau, thường hằn sâu trên nền đất ẩm.

Động vật thường di chuyển theo những con đường quen thuộc để đến nguồn nước, nơi kiếm ăn hoặc nơi trú ẩn. Những con đường này tạo thành lối mòn. Nhận biết được lối mòn giúp người đi săn dự đoán hướng di chuyển của con mồi. Đối với người cưỡi ngựa, việc nhận ra lối mòn của động vật hoang dã giúp tránh những cuộc chạm trán bất ngờ có thể làm ngựa hoảng sợ.

Phân của động vật chứa nhiều thông tin giá trị. Nó tiết lộ về chế độ ăn uống, sức khỏe và thời gian con vật xuất hiện. Phân còn tươi, ẩm cho thấy con vật đang ở rất gần. Ví dụ, phân của loài hươu, nai thường có dạng viên tròn nhỏ. Trong khi đó, phân heo rừng có hình dạng không đồng nhất do chế độ ăn tạp của chúng.

Quan sát cách thực vật bị tác động cũng là một kỹ năng quan trọng. Các dấu hiệu này bao gồm:

• Vỏ cây bị cắn hoặc cọ xát.
• Cành cây bị gãy.
• Quả hoặc hạt bị ăn dở dưới gốc cây.
• Vùng đất bị cày xới do động vật tìm củ hoặc côn trùng.

Một khu vực có nhiều quả sồi rụng và đất bị ủi tung là dấu hiệu chắc chắn của một đàn heo rừng vừa kiếm ăn.

Động vật cũng cần nơi để nghỉ ngơi. Chúng thường chọn những nơi kín đáo, an toàn. Bạn có thể tìm thấy những vùng cỏ hoặc lá cây bị ép phẳng, tạo thành một cái ổ. Kích thước của ổ cho biết kích cỡ của con vật. Tìm thấy một nơi nghỉ ngơi còn mới cho thấy bạn đang ở rất gần mục tiêu.

Kỹ năng đọc dấu vết không chỉ là một trải nghiệm thú vị. Nó là một yếu tố cốt lõi quyết định sự thành công và an toàn cho các hoạt động ngoài trời chuyên sâu.

Trong săn bắn, theo dấu là kỹ năng sống còn. Nó giúp người đi săn:

• Xác định vị trí và sự hiện diện của con mồi.
• Đánh giá con mồi qua kích thước dấu chân và các dấu hiệu khác.
• Lập kế hoạch tiếp cận hiệu quả bằng cách dự đoán hành vi và hướng di chuyển của chúng.
• Đảm bảo an toàn bằng cách nhận biết sự có mặt của các loài động vật khác trong khu vực.

Một người đi săn giỏi không chỉ dựa vào may mắn. Họ dựa vào khả năng đọc và diễn giải những câu chuyện mà các dấu vết để lại.

Khi cưỡi ngựa băng qua những cánh rừng hoặc địa hình hoang dã, kỹ năng đọc dấu vết mang lại nhiều lợi ích:

• An toàn cho người và ngựa: Nhận biết dấu vết của các loài động vật lớn như heo rừng giúp bạn chủ động tránh các cuộc đối đầu bất ngờ, ngăn ngừa việc ngựa bị hoảng loạn và gây nguy hiểm.
• Điều hướng thông minh: Đi theo các lối mòn có sẵn của động vật đôi khi dẫn bạn đến những con đường an toàn hơn hoặc các nguồn nước tự nhiên.
• Kết nối sâu sắc với thiên nhiên: Hiểu được hoạt động của hệ sinh thái xung quanh làm cho chuyến đi của bạn thêm phần ý nghĩa, thay vì chỉ đơn thuần là cưỡi ngựa từ điểm A đến điểm B.

Theo dấu là một nghệ thuật đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh tế. Bạn cần rèn luyện các kỹ năng sau:

• Quan sát tổng thể: Đừng chỉ cắm cúi nhìn xuống đất. Hãy quan sát xung quanh ở mọi độ cao, từ cành cây gãy phía trên đến những chiếc lá bị xáo trộn dưới chân.
• Chú ý đến chi tiết: Một dấu chân mới sẽ có các cạnh sắc nét. Một dấu chân cũ đã bị mưa và gió làm mòn. Hãy tự hỏi: Dấu vết này bao nhiêu tuổi? Nó nói lên điều gì?
• Hiểu bối cảnh môi trường: Hành vi của động vật thay đổi theo thời tiết, thời gian trong ngày và địa hình. Một con nai sẽ tìm nơi trú ẩn khi trời mưa và ra ngoài kiếm ăn lúc sáng sớm hoặc chiều muộn.
• Thực hành liên tục: Kỹ năng này chỉ tốt hơn qua thời gian và thực hành. Hãy bắt đầu bằng việc nhận dạng các dấu vết phổ biến trong khu vực của bạn.

Trang bị phù hợp giúp bạn quan sát và phân tích dấu vết hiệu quả hơn.

• Ống nhòm (Binoculars): Giúp bạn quan sát các dấu hiệu từ xa mà không làm kinh động con vật hoặc phá hỏng hiện trường.
• GPS và bản đồ (GPS and Maps): Ghi lại vị trí của các dấu vết quan trọng giúp bạn nhận ra quy luật di chuyển của động vật trong một khu vực rộng lớn.
• Sách hướng dẫn nhận dạng (Field Guide): Một cuốn sổ tay nhỏ về dấu chân và dấu hiệu của các loài động vật địa phương là công cụ tham khảo tuyệt vời.
• Giày đi rừng chuyên dụng (Trekking Boots): Một đôi giày tốt giúp bạn di chuyển êm ái, giảm thiểu tiếng ồn và bảo vệ chân trên nhiều loại địa hình.

Dấu vết mới có các cạnh sắc nét, còn độ ẩm và chưa bị tác động bởi thời tiết.

Có, bạn cần luôn nhận thức về môi trường xung quanh và giữ khoảng cách an toàn với động vật hoang dã.

Sáng sớm và chiều muộn là thời điểm tốt nhất vì ánh sáng xiên làm nổi bật các chi tiết trên mặt đất.

Để chuẩn bị tốt nhất cho chuyến đi săn hoặc cưỡi ngựa tiếp theo, bạn cần những trang bị phù hợp. Xem các sản phẩm ống nhòm, GPS và giày đi rừng chuyên dụng tại WeTrek.vn.