Chụp cận cảnh (Macro Photography) là kỹ thuật nhiếp ảnh chụp các chủ thể nhỏ ở cự ly gần, tạo ra hình ảnh có tỷ lệ 1:1 hoặc lớn hơn kích thước thật.
Chụp cận cảnh (Macro Photography) là gì?
Chụp cận cảnh là một thể loại nhiếp ảnh tập trung vào việc ghi lại hình ảnh của các chủ thể rất nhỏ. Kỹ thuật này phóng đại chúng lên bằng kích thước thật trên cảm biến máy ảnh, được gọi là tỷ lệ 1:1. Kết quả là bạn nhìn thấy những chi tiết mà mắt thường khó nhận ra, ví dụ như vân cánh của một con chuồn chuồn hay những giọt sương đọng trên một chiếc lá non trong rừng.
Trong các hoạt động khám phá thiên nhiên, chụp cận cảnh mở ra một thế giới hoàn toàn mới. Nó biến những vật thể quen thuộc như côn trùng, hoa cỏ, nấm hay rêu mốc thành những tác phẩm nghệ thuật chi tiết. Kỹ thuật này đòi hỏi sự kiên nhẫn và quan sát tỉ mỉ từ người chụp.
Tại sao chụp cận cảnh hấp dẫn người yêu thiên nhiên?
Nhiếp ảnh cận cảnh thay đổi cách bạn tương tác với môi trường tự nhiên trong mỗi chuyến đi. Nó không chỉ là chụp ảnh mà còn là một hình thức khám phá.
- Khám phá thế giới vi mô: Bạn sẽ chú ý đến những sinh vật và chi tiết nhỏ bé mà bạn thường bỏ qua khi đi trekking. Một con bọ que ngụy trang trên cành cây hay một loài nấm lạ mọc trên thân gỗ mục đều trở thành chủ thể giá trị.
- Ghi lại sự đa dạng sinh học: Việt Nam có hệ sinh thái phong phú. Chụp cận cảnh giúp bạn ghi lại vẻ đẹp của các loài côn trùng đặc hữu tại Vườn quốc gia Cúc Phương hoặc các loài lan rừng nhỏ xíu tại cao nguyên Đà Lạt.
- Rèn luyện tính kiên nhẫn và quan sát: Để chụp được một bức ảnh cận cảnh đẹp, bạn phải học cách tiếp cận chủ thể một cách chậm rãi, không làm chúng hoảng sợ. Điều này giúp bạn hòa mình vào thiên nhiên và tăng cường khả năng tập trung.
- Tạo ra những bức ảnh độc đáo: Những bức ảnh cận cảnh luôn mang đến góc nhìn khác biệt, ấn tượng. Chúng kể câu chuyện về sự sống ở quy mô nhỏ, một khía cạnh ít người thấy trong các chuyến đi.
Thiết bị cần thiết cho chụp cận cảnh thiên nhiên
Để bắt đầu với chụp ảnh cận cảnh trong các chuyến đi, bạn cần chuẩn bị một số thiết bị chuyên dụng. Thiết bị phù hợp giúp bạn đạt được kết quả tốt nhất.
Máy ảnh và ống kính (Camera and Lens)
Bạn nên dùng máy ảnh DSLR hoặc mirrorless có khả năng thay đổi ống kính. Quan trọng nhất là một ống kính macro chuyên dụng. Các ống kính này được thiết kế để lấy nét ở khoảng cách rất gần và đạt được tỷ lệ phóng đại 1:1. Tiêu cự phổ biến từ 90mm đến 105mm cho phép bạn giữ khoảng cách an toàn với chủ thể, đặc biệt là các loài côn trùng nhút nhát.
Ánh sáng (Lighting)
Trong rừng rậm hoặc dưới tán lá, ánh sáng tự nhiên thường yếu. Đèn flash chuyên dụng cho macro, như flash vòng (ring flash) hoặc flash kép (twin flash), giúp cung cấp đủ sáng mà không tạo bóng gắt. Chúng chiếu sáng đều chủ thể từ phía trước, làm nổi bật các chi tiết nhỏ.
Phụ kiện hỗ trợ (Supporting Accessories)
Chân máy (tripod) rất quan trọng để giữ máy ảnh ổn định. Bất kỳ rung động nhỏ nào cũng làm ảnh bị mờ ở độ phóng đại cao. Khi trekking trên địa hình không bằng phẳng, một chiếc tripod gọn nhẹ, vững chắc là lựa chọn tối ưu. Dây bấm mềm hoặc chế độ hẹn giờ cũng giúp giảm rung khi nhấn nút chụp.
Kỹ thuật chụp cận cảnh cơ bản khi đi rừng
Nắm vững vài kỹ thuật cơ bản sẽ giúp bạn có những bức ảnh cận cảnh chất lượng ngay trong chuyến đi đầu tiên.
- Tìm kiếm chủ thể: Đi chậm và quan sát kỹ. Nhìn dưới lá, trên vỏ cây, và gần các vũng nước. Các loài côn trùng, nhện, ếch cây, và nấm là những chủ thể tuyệt vời. Thời điểm tốt nhất để chụp là sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ánh sáng mềm và nhiều loài vật hoạt động.
- Ổn định máy ảnh: Luôn sử dụng chân máy nếu có thể. Nếu không có, hãy tựa khuỷu tay vào một tảng đá hoặc thân cây để giữ vững máy. Nín thở ngay trước khi bấm máy cũng là một mẹo hữu ích.
- Lấy nét chính xác: Chuyển sang chế độ lấy nét thủ công (Manual Focus). Sử dụng tính năng Live View trên màn hình LCD và phóng to điểm cần nét, thường là mắt của côn trùng, để đảm bảo độ sắc nét tuyệt đối.
- Kiểm soát độ sâu trường ảnh (Depth of Field): Độ sâu trường ảnh trong chụp cận cảnh rất nông. Sử dụng khẩu độ hẹp (chỉ số f lớn, ví dụ f/8 hoặc f/11) để có nhiều chi tiết của chủ thể được nét hơn. Khẩu độ rộng (chỉ số f nhỏ, ví dụ f/2.8) sẽ làm mờ hậu cảnh, giúp chủ thể nổi bật.
Gợi ý địa điểm chụp cận cảnh thiên nhiên tại Việt Nam
Hệ sinh thái đa dạng của Việt Nam cung cấp vô số cơ hội cho người đam mê chụp ảnh cận cảnh.
- Vườn quốc gia Cúc Phương: Nơi đây là thiên đường của các loài bướm, bọ que, và nhiều loài côn trùng lạ mắt, đặc biệt vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 8.
- Vườn quốc gia Ba Bể: Hệ sinh thái hồ nước và rừng trên núi đá vôi là nơi sinh sống của các loài chuồn chuồn, bọ cánh cứng và nhện nước.
- Vườn quốc gia Bạch Mã: Với độ ẩm cao, Bạch Mã là địa điểm lý tưởng để chụp các loài nấm, rêu, và ếch cây đầy màu sắc.
- Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ: Hệ sinh thái rừng ngập mặn là nhà của các loài còng, cá thòi lòi và nhiều sinh vật nhỏ sống trong bùn lầy.
An toàn và bảo tồn khi chụp cận cảnh
Khi chụp ảnh trong tự nhiên, luôn đặt sự an toàn và nguyên tắc bảo tồn lên hàng đầu.
Không chạm hoặc di chuyển các loài vật. Tránh làm gãy cành lá hoặc xáo trộn môi trường sống của chúng chỉ để có một bức ảnh đẹp. Quan sát từ xa và nhận biết các loài có thể gây nguy hiểm như ong bắp cày hoặc rết. Luôn tuân thủ nguyên tắc "Không để lại gì ngoài những dấu chân".
Câu hỏi thường gặp
Ống kính nào tốt nhất cho chụp cận cảnh thiên nhiên?
Một ống kính macro chuyên dụng với tiêu cự từ 90mm trở lên là lựa chọn tốt nhất.
Làm sao để chủ thể không di chuyển khi chụp?
Hãy tiếp cận chủ thể một cách chậm rãi và chụp vào sáng sớm khi côn trùng ít hoạt động hơn.
Chụp cận cảnh có cần dùng đèn flash không?
Đèn flash rất hữu ích trong điều kiện thiếu sáng như dưới tán lá rừng để ảnh đủ sáng và sắc nét.
Xem các mẫu máy ảnh và ống kính macro phù hợp cho chuyến đi của bạn tại WeTrek.vn.