Biểu đồ tăng độ cao (Elevation Gain Chart) là gì?

Biểu đồ tăng độ cao thể hiện sự thay đổi độ cao trên một tuyến đường, giúp bạn lên kế hoạch chèo thuyền, đặc biệt là các đoạn di chuyển trên cạn.

Biểu đồ tăng độ cao là một công cụ trực quan. Nó cho bạn thấy sự thay đổi về độ cao trên một quãng đường nhất định. Biểu đồ này giúp bạn hình dung những đoạn lên dốc và xuống dốc trong chuyến đi của mình. Đối với các môn thể thao dưới nước, nó đặc biệt hữu ích khi bạn cần di chuyển trên đất liền hoặc phân tích địa hình của một con sông.

Bạn sẽ thường gặp các thuật ngữ sau khi xem biểu đồ:

• Tổng độ cao tăng (Total Ascent): Tổng chiều cao bạn phải leo lên trong suốt hành trình.

• Tổng độ cao giảm (Total Descent): Tổng chiều cao bạn phải đi xuống.

• Độ dốc (Gradient): Mức độ dốc của một đoạn đường, được tính bằng sự thay đổi độ cao trên một khoảng cách nhất định.

Nhiều người nghĩ rằng biểu đồ độ cao chỉ dành cho đi bộ hoặc đạp xe. Thực tế, nó là một công cụ lập kế hoạch quan trọng cho các hoạt động chèo thuyền kayak, SUP hay packrafting. Nó giúp bạn đánh giá toàn bộ hành trình, không chỉ riêng phần ở dưới nước.

Portaging là hành động mang thuyền và thiết bị của bạn qua một đoạn đường bộ. Việc này xảy ra khi bạn cần di chuyển giữa hai vùng nước hoặc đi vòng qua một chướng ngại vật trên sông. Biểu đồ tăng độ cao cho bạn biết chính xác đoạn đường này khó khăn như thế nào.

Ví dụ, khi bạn chèo thuyền kayak khám phá hồ Ba Bể (Bắc Kạn), bạn có thể muốn đến một con suối nhỏ bị ngăn cách bởi một quả đồi. Biểu đồ độ cao sẽ cho bạn biết đoạn đường mang thuyền dài bao nhiêu và độ dốc ra sao. Thông tin này giúp bạn chuẩn bị thể lực và quyết định xem có nên thực hiện hay không.

Đối với chèo thuyền trên sông, đặc biệt là packrafting, độ dốc của dòng chảy quyết định tốc độ và độ khó. Một biểu đồ độ cao của dòng sông sẽ cho thấy sự thay đổi độ cao theo chiều dài của nó. Các đoạn dốc đứng thường tương ứng với các ghềnh thác nguy hiểm.

Khi lên kế hoạch chèo thuyền trên sông Nho Quế (Hà Giang), việc xem biểu đồ độ cao giúp bạn xác định các khu vực nước chảy xiết. Bạn có thể chủ động lên kế hoạch dừng lại trước các đoạn nguy hiểm hoặc chuẩn bị kỹ năng và thiết bị an toàn cần thiết.

Một chuyến đi chèo thuyền có thể dễ dàng trên mặt nước nhưng lại có một đoạn đường bộ rất khó khăn để đến điểm xuất phát. Biểu đồ độ cao cung cấp một cái nhìn tổng thể, giúp bạn đánh giá đúng mức độ thử thách của cả hành trình.

Đọc biểu đồ tăng độ cao khá đơn giản. Bạn chỉ cần chú ý đến hai trục chính:

• Trục hoành (trục X): Thể hiện quãng đường di chuyển.

• Trục tung (trục Y): Thể hiện độ cao so với mực nước biển.

Đường biểu diễn trên biểu đồ cho thấy hồ sơ độ cao của tuyến đường. Một đường đi lên dốc cho thấy bạn đang leo. Một đường đi xuống cho thấy bạn đang xuống dốc. Một đường bằng phẳng cho thấy địa hình không thay đổi nhiều.

Bạn dự định chèo SUP tại Vịnh Lan Hạ và muốn đến một bãi tắm hoang sơ. Để đến đó, bạn cần đi bộ khoảng 300 mét từ điểm cập bờ. Bạn dùng một ứng dụng bản đồ để xem trước biểu đồ độ cao của đoạn đường bộ này. Biểu đồ cho thấy bạn phải leo lên một đoạn dốc 40 mét rồi mới đi xuống bãi tắm. Nhờ thông tin này, bạn quyết định mang theo giày đi bộ phù hợp và chỉ mang những vật dụng cần thiết thay vì mang vác nhiều đồ đạc cồng kềnh.

Sử dụng biểu đồ độ cao không chỉ giúp bạn an toàn hơn mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Nó thúc đẩy các hoạt động du lịch có trách nhiệm và bền vững.

Khi cần di chuyển trên cạn, biểu đồ độ cao giúp bạn chọn những con đường mòn có sẵn với độ dốc thấp hơn. Điều này giúp hạn chế việc tạo ra lối đi mới, giảm thiểu xói mòn đất và bảo vệ thảm thực vật ven bờ. Việc này đặc biệt quan trọng tại các khu vực nhạy cảm như vườn quốc gia Cát Bà hay khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm.

Việc hiểu rõ địa hình xung quanh khu vực chèo thuyền giúp bạn tránh xa các khu vực dễ bị tổn thương. Ví dụ, khi chèo kayak gần các rạn san hô ở Côn Đảo, việc biết trước các khu vực nước nông qua bản đồ địa hình giúp bạn tránh va chạm, bảo vệ hệ sinh thái biển mỏng manh.

Kiến thức về độ dốc sông cũng giúp bạn nhận biết các khu vực có hệ sinh thái đặc trưng. Các đoạn sông chảy chậm thường là nơi sinh sản của nhiều loài cá. Bạn có thể chèo thuyền cẩn thận hơn qua những khu vực này để giảm tác động.

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho chuyến đi với các công cụ như biểu đồ độ cao giúp bạn có một trải nghiệm trọn vẹn và an toàn. Xem thêm các thiết bị chèo thuyền và dụng cụ điều hướng phù hợp tại WeTrek.vn.

Tôi có cần biểu đồ tăng độ cao khi chèo thuyền trên hồ phẳng không?

Bạn không cần cho phần chèo thuyền, nhưng nó hữu ích nếu bạn cần di chuyển trên cạn để đến điểm hạ thủy.

Làm thế nào để xem biểu đồ tăng độ cao cho một con sông?

Bạn sử dụng các ứng dụng bản đồ chuyên dụng cho hoạt động ngoài trời hoặc các trang web lập kế hoạch tuyến đường.