Ngựa hất người (Bucking) là gì?

Ngựa hất người (Bucking) là hành động ngựa nhảy lên, cong lưng và đá chân sau để ném người cưỡi. Đây là phản xạ tự vệ hoặc do khó chịu.

Ngựa hất người (Bucking) là một hành động bản năng của loài ngựa. Khi thực hiện, con ngựa sẽ đột ngột hạ thấp đầu, cong lưng lên và dùng chân sau đá mạnh lên không trung. Mục đích chính của hành động này là để loại bỏ bất cứ thứ gì gây khó chịu hoặc đe dọa trên lưng chúng, bao gồm cả người cưỡi.

Đây là một hành vi phức tạp, không chỉ đơn thuần là biểu hiện của sự hung dữ. Hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý khi ngựa hất người là kỹ năng quan trọng để đảm bảo an toàn cho bạn trong các hoạt động như cưỡi ngựa thể thao hoặc săn bắn trên lưng ngựa.

Hành vi hất người của ngựa xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thể chất đến tâm lý. Việc xác định đúng lý do giúp bạn có phương án xử lý phù hợp và phòng ngừa hiệu quả.

• Đau đớn hoặc khó chịu: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Yên cương (saddle) không vừa vặn, siết quá chặt hoặc bị mòn có thể chèn ép vào lưng ngựa, gây đau. Một vết côn trùng cắn hoặc một dị vật dưới yên cũng gây ra phản ứng tương tự.

• Sợ hãi hoặc giật mình: Ngựa là loài vật dễ bị hoảng sợ. Một tiếng động lớn bất ngờ, một vật thể lạ xuất hiện trên đường đi, ví dụ như một túi nylon bay trong gió tại thảo nguyên ở Đà Lạt, có thể khiến ngựa giật mình và hất người theo phản xạ.

• Dư thừa năng lượng: Những con ngựa không được vận động đủ có thể trở nên quá phấn khích. Chúng hất người như một cách để giải phóng năng lượng bị dồn nén, đặc biệt là khi bắt đầu buổi cưỡi.

• Phản ứng với người cưỡi: Một người cưỡi thiếu kinh nghiệm, liên tục mất thăng bằng, giật dây cương đột ngột hoặc thúc gót chân không đúng cách sẽ làm ngựa khó chịu. Hành động hất người lúc này là cách ngựa phản hồi lại các tín hiệu không rõ ràng hoặc gây đau từ bạn.

• Thói quen xấu: Một số con ngựa học được rằng việc hất người sẽ giúp chúng kết thúc buổi làm việc sớm hơn. Nếu hành vi này thành công một lần, chúng có xu hướng lặp lại.

Đối mặt với một con ngựa đang hất người đòi hỏi sự bình tĩnh và kỹ thuật chính xác. Phản ứng hoảng loạn của bạn chỉ khiến tình hình tồi tệ hơn. Hãy tuân thủ các bước sau:

• Giữ thăng bằng và ngồi sâu xuống yên: Trọng tâm của bạn càng thấp và ổn định, bạn càng khó bị hất văng. Siết chặt hai chân vào hông ngựa và dồn trọng lượng cơ thể xuống gót chân.

• Ngẩng cao đầu và nhìn thẳng: Đừng nhìn xuống đầu ngựa. Việc nhìn về phía trước giúp bạn duy trì thăng bằng và định hướng di chuyển cho ngựa.

• Kéo một bên dây cương: Thay vì kéo cả hai dây cương về phía sau, hãy chọn một bên và kéo mạnh về phía bạn. Hành động này buộc đầu ngựa phải quay sang một bên, khiến nó mất thăng bằng và không thể tiếp tục cong lưng để hất. Giữ cho đến khi ngựa dừng lại.

• Thúc ngựa tiến về phía trước: Ngựa không thể vừa hất người vừa chạy nhanh về phía trước. Sau khi kiểm soát được đầu ngựa, hãy thúc nó di chuyển. Việc này chuyển hướng sự tập trung và năng lượng của ngựa từ hành vi hất sang việc tiến lên.

Trong hoạt động săn bắn thể thao trên lưng ngựa, sự ổn định của con ngựa là yếu tố quyết định. Một con ngựa có xu hướng hất người là một mối nguy hiểm lớn. Nó không chỉ đe dọa an toàn của người đi săn mà còn làm hỏng cả chuyến đi. Bạn cần một con ngựa bình tĩnh để di chuyển lặng lẽ qua các địa hình phức tạp, và nó phải đứng yên khi bạn cần quan sát hoặc nhắm bắn. Việc chọn một con ngựa đã được huấn luyện kỹ càng, quen với tiếng súng và có tâm lý vững vàng là điều bắt buộc. Trang bị yên cương phù hợp cũng giúp ngựa thoải mái trong các chuyến đi dài, giảm thiểu nguy cơ xảy ra hành vi hất người.

Trang bị đúng và kiểm tra kỹ lưỡng trước mỗi chuyến đi là biện pháp phòng ngừa tốt nhất. Hãy chú ý đến các thiết bị sau:

• Yên cương (Saddle): Đảm bảo yên cương vừa vặn hoàn hảo với lưng ngựa. Một chiếc yên không phù hợp là nguyên nhân hàng đầu gây đau đớn và dẫn đến hành vi hất người.

• Mũ bảo hiểm (Helmet): Luôn đội mũ bảo hiểm chuyên dụng cho cưỡi ngựa. Nó bảo vệ bạn khỏi những chấn thương nghiêm trọng ở đầu trong trường hợp bị ngã.

• Giày cưỡi ngựa (Riding Boots): Giày có gót phù hợp giúp chân bạn không bị trượt qua bàn đạp, cho phép bạn giữ thăng bằng tốt hơn.

Luôn kiểm tra toàn bộ trang bị trước khi lên ngựa. Việc này chỉ mất vài phút nhưng đảm bảo an toàn cho cả bạn và con vật.

Nguyên nhân chính là để loại bỏ cảm giác đau đớn, khó chịu hoặc phản ứng lại sự sợ hãi đột ngột.

Người mới bắt đầu nên cưỡi những con ngựa điềm tĩnh, được huấn luyện tốt dưới sự giám sát của người hướng dẫn chuyên nghiệp.

Một chiếc yên cương vừa vặn với lưng ngựa là trang bị quan trọng nhất để ngăn chặn sự khó chịu gây ra hành vi hất người.

Xem các mẫu yên cương và trang bị cưỡi ngựa chuyên dụng tại WeTrek.vn.