Ngâm ăn nguội là phương pháp bù nước cho thực phẩm khô bằng nước lạnh, giúp giảm trọng lượng hành lý vì không cần bếp, nhiên liệu và nồi nấu.
Định nghĩa Ngâm ăn nguội (Cold-Soaking)
Ngâm ăn nguội (Cold-Soaking) là kỹ thuật chuẩn bị bữa ăn ngoài trời bằng cách ngâm thực phẩm khô trong nước ở nhiệt độ thường cho đến khi chúng mềm ra và ăn được. Phương pháp này loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sử dụng bếp, nhiên liệu và nồi. Bạn chỉ cần một hộp đựng kín nước để ngâm thức ăn trong lúc di chuyển hoặc nghỉ ngơi. Kỹ thuật này đặc biệt phổ biến trong cộng đồng đi bộ đường dài siêu nhẹ (ultralight backpacking) vì nó giúp giảm đáng kể trọng lượng và sự cồng kềnh của hành lý.
Ưu điểm của phương pháp Ngâm ăn nguội
Áp dụng kỹ thuật này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các chuyến đi của bạn.
- Tiết kiệm trọng lượng. Bạn không cần mang theo bếp, bình ga hoặc nhiên liệu cồn, và nồi nấu. Đây là những vật dụng chiếm nhiều không gian và trọng lượng nhất trong nhóm đồ nấu ăn.
- Tiện lợi và tiết kiệm thời gian. Bạn không mất thời gian dừng lại để nhóm bếp, đun sôi nước và nấu nướng. Thay vào đó, bạn cho thức ăn và nước vào hộp vào buổi sáng hoặc giữa buổi, và bữa ăn sẽ sẵn sàng khi bạn đến điểm nghỉ.
- An toàn và kín đáo. Việc không tạo ra lửa giúp giảm nguy cơ cháy rừng, đặc biệt quan trọng khi cắm trại tại các khu vực khô hạn hoặc trong các vườn quốc gia có quy định nghiêm ngặt về lửa như Bidoup - Núi Bà. Nó cũng giúp bạn giữ im lặng, không thu hút sự chú ý của động vật hoang dã.
- Đơn giản hóa việc dọn dẹp. Bạn chỉ cần rửa một chiếc hộp duy nhất thay vì phải xử lý nồi nấu dính dầu mỡ.
Nhược điểm cần cân nhắc
Phương pháp này cũng có những hạn chế bạn cần xem xét trước khi áp dụng.
- Hạn chế lựa chọn thực phẩm. Không phải loại thực phẩm nào cũng phù hợp để ngâm nguội. Các loại ngũ cốc cứng, đậu khô hoặc pasta dày sẽ không mềm đúng cách nếu không có nước nóng.
- Thiếu sự thỏa mãn về vị giác và tinh thần. Một bữa ăn nóng hổi cung cấp năng lượng và sự ấm áp, mang lại cảm giác dễ chịu sau một ngày dài di chuyển, đặc biệt là ở những vùng có khí hậu lạnh như các vùng núi phía Bắc Việt Nam vào mùa đông.
- Cần lên kế hoạch trước. Bạn phải tính toán thời gian ngâm. Ví dụ, để có bữa trưa, bạn cần bắt đầu ngâm thức ăn từ buổi sáng.
- Rủi ro về an toàn thực phẩm. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, việc ngâm thức ăn trong nhiều giờ có thể tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển. Bạn nên ăn bữa ăn đã ngâm trong vòng vài giờ.
Dụng cụ cần thiết cho Ngâm ăn nguội
Hành trang của bạn sẽ trở nên tối giản hơn rất nhiều. Dưới đây là những món đồ cơ bản.
- Hộp đựng thực phẩm kín nước. Một chiếc hộp nhựa hoặc titan có nắp vặn chống rò rỉ là lựa chọn lý tưởng. Hộp phải có miệng rộng để bạn dễ dàng cho thức ăn vào và ăn trực tiếp từ hộp.
- Nguồn nước sạch. Bạn bắt buộc phải sử dụng nước đã được lọc hoặc khử trùng để ngâm thức ăn. Không bao giờ dùng nước suối, sông, hồ chưa qua xử lý.
- Muỗng hoặc nĩa. Một chiếc muỗng có cán dài giúp bạn dễ dàng ăn và lấy hết thức ăn ở đáy hộp.
Thực phẩm phù hợp cho Ngâm ăn nguội tại Việt Nam
Bạn có thể tìm thấy nhiều loại thực phẩm phù hợp với phương pháp này ngay tại các siêu thị hoặc chợ địa phương.
- Tinh bột. Mì ăn liền (chọn loại sợi nhỏ), miến dong, bún khô, phở khô, yến mạch cán dẹt, couscous (hạt mì).
- Đạm. Ruốc thịt (chà bông), cá cơm khô ăn liền, các loại hạt dinh dưỡng, bột protein.
- Rau củ. Các loại rau củ sấy khô như cà rốt, nấm mèo, bắp cải.
Ví dụ một bữa ăn cho chuyến đi Tà Năng - Phan Dũng: Ngâm miến dong với một ít nấm mèo sấy khô và ruốc thịt. Sau khi miến mềm, bạn trộn thêm một gói gia vị nhỏ và đậu phộng rang. Bữa ăn này vừa nhẹ, vừa cung cấp đủ năng lượng cho hành trình.
Hướng dẫn thực hiện Ngâm ăn nguội
Quy trình rất đơn giản và dễ thực hiện ngay trên đường đi.
1. Chuẩn bị. Cho lượng thực phẩm khô bạn cần vào hộp đựng.
2. Thêm nước. Đổ nước sạch đã qua xử lý vào hộp, đảm bảo nước ngập hoàn toàn thực phẩm. Lượng nước có thể điều chỉnh tùy theo độ khô của thức ăn.
3. Ngâm. Vặn chặt nắp hộp và cất vào một nơi an toàn trong ba lô. Thời gian ngâm phụ thuộc vào loại thực phẩm, thường từ 30 phút đến 2 giờ.
4. Thưởng thức. Mở hộp, thêm gia vị nếu cần, trộn đều và ăn trực tiếp.
Lưu ý an toàn và nguyên tắc Leave No Trace
Để đảm bảo một chuyến đi an toàn và bền vững, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau.
- Luôn dùng nước sạch. Sử dụng bộ lọc nước hoặc viên khử trùng để xử lý nguồn nước tự nhiên trước khi ngâm thức ăn.
- Ăn ngay sau khi ngâm. Tránh để thức ăn đã ngâm quá lâu, đặc biệt trong thời tiết nóng, để ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn.
- Vệ sinh dụng cụ. Rửa sạch hộp đựng của bạn sau mỗi bữa ăn với nước và xà phòng sinh học. Thực hiện việc rửa cách xa nguồn nước ít nhất 60 mét.
- Dọn dẹp đúng cách. Mang về tất cả rác thải, bao gồm cả bao bì thực phẩm. Nếu có thức ăn thừa, hãy gói lại và mang về, không vứt bỏ trong tự nhiên.
Câu hỏi thường gặp
Ngâm ăn nguội có an toàn không?
An toàn nếu bạn dùng nước sạch đã qua xử lý và ăn trong ngày để tránh vi khuẩn phát triển.
Cần ngâm thực phẩm trong bao lâu?
Thời gian ngâm từ 30 phút đến vài giờ tùy loại thực phẩm, ví dụ mì gói cần ít thời gian hơn đậu lăng.
Dùng nước suối để ngâm ăn nguội được không?
Bạn không nên dùng nước suối trực tiếp mà phải lọc hoặc khử trùng trước để đảm bảo an toàn.
Chuẩn bị cho chuyến đi tiếp theo của bạn với các loại hộp đựng thực phẩm và dụng cụ lọc nước chuyên dụng. Xem hộp đựng thực phẩm và dụng cụ lọc nước tại WeTrek.vn.