Lùi (Backing) là gì?

Lùi (Backing) là một kỹ thuật điều khiển ngựa di chuyển về phía sau hoặc là hành động của chó săn hỗ trợ đồng loại, đòi hỏi sự phối hợp và trang bị phù hợp.

Lùi (Backing) là một thuật ngữ mô tả hai hành động khác nhau trong hai bối cảnh riêng biệt. Trong cưỡi ngựa, đây là lệnh yêu cầu ngựa đi lùi một cách có kiểm soát. Trong săn bắn, nó mô tả hành vi của một con chó săn khi nó dừng lại và quan sát một con chó khác đang đánh hơi hoặc chỉ vào con mồi.

Trong môn cưỡi ngựa, kỹ thuật lùi là một bài tập cơ bản. Nó không chỉ là một động tác di chuyển mà còn là một công cụ huấn luyện quan trọng. Thực hiện đúng cách giúp cải thiện sự vâng lời, thăng bằng và linh hoạt của ngựa.

Việc huấn luyện ngựa lùi đúng kỹ thuật mang lại nhiều lợi ích. Dưới đây là những điểm chính:

• Cải thiện sự vâng lời: Ngựa học cách phản ứng chính xác với các tín hiệu tinh tế từ người cưỡi.
• Tăng cường thể chất: Động tác lùi giúp phát triển các cơ ở vùng lưng và hông của ngựa, cải thiện khả năng giữ thăng bằng.
• Giải quyết tình huống: Kỹ năng này hữu ích khi bạn cần di chuyển ngựa ra khỏi một không gian hẹp, ví dụ như mở cổng hoặc đi trên đường mòn nhỏ ở các vùng núi như Đà Lạt hay Sapa.

Để yêu cầu ngựa lùi, người cưỡi cần phối hợp nhịp nhàng các tín hiệu. Quá trình này yêu cầu sự kiên nhẫn và chính xác.

1. Dừng ngựa hoàn toàn. Đảm bảo ngựa đứng yên và cân bằng trên bốn chân.
2. Tạo áp lực nhẹ bằng chân. Dịch chuyển hai chân của bạn về phía sau vị trí thông thường một chút và tạo áp lực nhẹ nhàng lên hai bên sườn ngựa.
3. Sử dụng dây cương. Đồng thời, tạo một áp lực đều và nhẹ lên cả hai bên dây cương. Đây là tín hiệu yêu cầu ngựa di chuyển lùi khỏi áp lực.
4. Thả lỏng ngay lập tức. Khi ngựa bắt đầu bước lùi, hãy thả lỏng áp lực từ chân và dây cương ngay lập tức. Đây là phần thưởng để ngựa hiểu rằng nó đã làm đúng.

Trong hoạt động săn bắn thể thao, thuật ngữ lùi mang ý nghĩa hoàn toàn khác. Nó liên quan đến hành vi của chó săn và kỹ năng di chuyển của người thợ săn.

Đây là một hành vi được đánh giá cao ở các giống chó săn, đặc biệt là chó chỉ (pointer) và chó setter. Khi một con chó phát hiện con mồi và đứng yên ở tư thế chỉ (pointing), những con chó khác trong đội sẽ "lùi". Chúng sẽ dừng lại và giữ nguyên vị trí, thường là cũng hướng về con chó đang chỉ. Hành động này thể hiện:

• Kỷ luật: Chó không lao lên tranh giành, tránh làm con mồi hoảng sợ và bỏ chạy.
• Hợp tác: Chúng tôn trọng tín hiệu của đồng đội, tạo nên một cuộc đi săn có tổ chức và hiệu quả.

Hành vi này thường là kết quả của quá trình huấn luyện bài bản, không phải bản năng tự nhiên. Nó cho thấy sự tin tưởng giữa các con chó và người huấn luyện.

Đối với người đi săn, lùi là một kỹ năng chiến thuật và an toàn. Khi tiếp cận con mồi hoặc khi cần rút lui khỏi một vị trí, người thợ săn sẽ di chuyển lùi một cách chậm rãi và yên tĩnh. Kỹ năng này quan trọng vì:

• Giảm thiểu tiếng động: Di chuyển lùi giúp bạn kiểm soát từng bước chân, tránh giẫm phải cành khô hoặc lá cây gây tiếng ồn.
• Giữ tầm quan sát: Bạn luôn hướng mặt về phía trước, giữ được tầm nhìn bao quát khu vực và quan sát được phản ứng của con vật.
• An toàn: Trong trường hợp đối mặt với một con vật có khả năng tấn công, việc từ từ lùi lại giúp bạn tạo khoảng cách an toàn mà không kích động nó. Quay lưng và bỏ chạy là một hành động nguy hiểm.

Để thực hiện kỹ thuật lùi một cách hiệu quả và an toàn, bạn cần có các trang bị phù hợp cho từng hoạt động.

• Trong cưỡi ngựa: Dây cương (reins) và hàm thiếc (bit) chất lượng tốt giúp truyền tín hiệu chính xác. Yên ngựa (saddle) vừa vặn giúp bạn giữ thăng bằng và ra lệnh bằng chân hiệu quả hơn.
• Trong săn bắn: Giày đi săn chuyên dụng có đế mềm giúp di chuyển yên tĩnh. Quần áo nguỵ trang giúp bạn hoà mình vào môi trường. Đối với huấn luyện chó, vòng cổ huấn luyện (training collar) là một công cụ hữu ích.

An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu trong các hoạt động ngoài trời. Khi thực hiện kỹ thuật lùi, bạn cần chú ý các điểm sau.

• Đối với cưỡi ngựa: Luôn kiểm tra không gian phía sau ngựa trước khi ra lệnh lùi để tránh va chạm. Bắt đầu tập ở khu vực bằng phẳng và không có chướng ngại vật.
• Đối với săn bắn: Luôn giữ bình tĩnh khi di chuyển lùi. Duy trì nhận thức về môi trường xung quanh, bao gồm địa hình và vị trí của các thành viên khác trong nhóm.

Ngựa không lùi có thể do chưa hiểu lệnh hoặc cảm thấy khó chịu với áp lực từ dây cương và chân của bạn.

Không, đây là một hành vi cần được huấn luyện nhất quán để tạo thành kỷ luật cho chó.

Thợ săn nên lùi khi cần thay đổi vị trí mà không bị phát hiện hoặc khi cần tạo khoảng cách an toàn với một con vật.

Việc hiểu rõ và thành thạo kỹ thuật lùi giúp bạn có những trải nghiệm an toàn và chuyên nghiệp hơn. Để thực hiện các kỹ thuật này hiệu quả, bạn cần có những trang bị phù hợp. Xem các loại trang bị cưỡi ngựa và săn bắn chuyên dụng tại WeTrek.vn.