Bẫy ảnh (Camera Trap) là gì?

Bẫy ảnh (Camera Trap) là một chiếc máy ảnh tự động, kích hoạt bằng cảm biến chuyển động hoặc hồng ngoại để ghi lại hình ảnh động vật hoang dã trong môi trường tự nhiên của chúng.

Bẫy ảnh (Camera Trap) là một thiết bị chuyên dụng dùng để chụp ảnh hoặc quay video động vật hoang dã. Nó hoạt động tự động mà không cần sự có mặt của con người. Thiết bị này gồm một máy ảnh kỹ thuật số đặt bên trong một vỏ hộp bảo vệ chắc chắn, có khả năng chống chịu thời tiết. Một cảm biến tích hợp sẽ kích hoạt máy ảnh khi phát hiện chuyển động hoặc thân nhiệt của một sinh vật đi qua.

Những chiếc máy ảnh này thường được ngụy trang và đặt ở những vị trí chiến lược trong tự nhiên, như dọc theo lối mòn của thú, gần nguồn nước hoặc khu vực kiếm ăn. Mục tiêu là ghi lại sự hiện diện và hành vi tự nhiên của các loài động vật mà không làm chúng hoảng sợ hay thay đổi tập tính.

Nguyên lý hoạt động của bẫy ảnh khá đơn giản nhưng hiệu quả. Thiết bị kết hợp nhiều bộ phận để hoạt động một cách tự động và bền bỉ trong thời gian dài.

Cấu tạo cốt lõi của một bẫy ảnh bao gồm:

• Máy ảnh kỹ thuật số (Digital Camera): Chịu trách nhiệm ghi lại hình ảnh hoặc video với độ phân giải khác nhau.
• Cảm biến hồng ngoại thụ động (Passive Infrared Sensor - PIR): Đây là bộ phận quan trọng nhất. Cảm biến PIR không phát ra tia nào mà chỉ phát hiện sự thay đổi về nhiệt độ và tia hồng ngoại trong phạm vi quét của nó. Khi một động vật máu nóng đi vào vùng cảm biến, sự thay đổi đột ngột về thân nhiệt sẽ kích hoạt máy ảnh.
• Đèn hồng ngoại (Infrared LEDs): Để chụp ảnh vào ban đêm, bẫy ảnh sử dụng đèn LED hồng ngoại. Ánh sáng này vô hình với mắt người và hầu hết các loài động vật, giúp ghi lại hình ảnh rõ nét trong bóng tối mà không làm con vật giật mình.
• Vỏ bảo vệ (Protective Housing): Lớp vỏ bền chắc giúp bảo vệ các linh kiện điện tử bên trong khỏi mưa, độ ẩm, và va đập. Vỏ thường có màu sắc và hoa văn ngụy trang để hòa lẫn vào môi trường rừng.
• Nguồn năng lượng (Power Source): Hầu hết bẫy ảnh sử dụng pin AA hoặc pin sạc, cho phép chúng hoạt động liên tục trong nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng.

Khi bạn lắp đặt bẫy ảnh, nó sẽ ở trạng thái chờ. Ngay khi cảm biến PIR phát hiện một con vật, nó sẽ gửi tín hiệu để máy ảnh chụp một hoặc nhiều bức ảnh, hoặc bắt đầu quay một đoạn video ngắn theo cài đặt của bạn.

Đối với những người yêu thích trekking, quan sát động vật hay nhiếp ảnh thiên nhiên tại Việt Nam, bẫy ảnh là một công cụ hữu ích. Nó giúp bạn khám phá thế giới tự nhiên một cách sâu sắc hơn.

• Quan sát loài nhút nhát: Nhiều loài động vật ở Việt Nam như cầy, chồn, hay các loài mèo rừng rất khó để bắt gặp trực tiếp vì chúng hoạt động về đêm và rất cảnh giác. Bẫy ảnh cho phép bạn ghi lại hình ảnh của chúng một cách tự nhiên.
• Xác định sự hiện diện của động vật: Khi đi trekking trong các vườn quốc gia như Cúc Phương hay Cát Tiên, việc đặt bẫy ảnh dọc lối mòn có thể giúp bạn xác nhận sự tồn tại của các loài động vật trong khu vực đó, dù bạn không gặp chúng.
• Hiểu về hành vi tự nhiên: Những hình ảnh và video thu được cung cấp cái nhìn chân thực về tập tính của động vật, từ cách chúng kiếm ăn, di chuyển đến tương tác với nhau.
• Đóng góp cho khoa học công dân (Citizen Science): Dữ liệu bạn thu thập được có thể trở nên quý giá. Nếu bạn ghi lại được hình ảnh của một loài hiếm, thông tin này có thể được chia sẻ với các ban quản lý vườn quốc gia hoặc các tổ chức bảo tồn để hỗ trợ công tác nghiên cứu.

Việc lựa chọn một chiếc bẫy ảnh phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu và điều kiện sử dụng của bạn.

Chất lượng hình ảnh (Image Quality)

Độ phân giải (Megapixel) cao hơn sẽ cho ra những bức ảnh chi tiết, giúp bạn nhận dạng loài dễ dàng hơn. Đối với video, độ phân giải Full HD 1080p là tiêu chuẩn tốt để có hình ảnh sắc nét.

Tốc độ kích hoạt (Trigger Speed)

Đây là khoảng thời gian từ lúc cảm biến phát hiện chuyển động đến khi máy ảnh chụp bức ảnh đầu tiên. Tốc độ kích hoạt nhanh (dưới 0.5 giây) rất quan trọng để bắt trọn khoảnh khắc của những con vật di chuyển nhanh như chim hoặc chồn.

Phạm vi phát hiện và góc quét (Detection Range and Angle)

Phạm vi phát hiện là khoảng cách tối đa mà cảm biến có thể nhận diện chuyển động. Một phạm vi rộng phù hợp với không gian mở, trong khi phạm vi hẹp hơn có thể hiệu quả trong rừng rậm. Góc quét của cảm biến cũng quyết định độ rộng của khu vực giám sát.

Thời lượng pin (Battery Life)

Đối với những chuyến đi dài ngày trong rừng, thời lượng pin là yếu tố sống còn. Hãy chọn các mẫu máy tiết kiệm năng lượng hoặc hỗ trợ các tùy chọn năng lượng thay thế như tấm pin mặt trời.

Độ bền và khả năng chống chịu thời tiết

Khí hậu Việt Nam nóng ẩm và mưa nhiều. Một chiếc bẫy ảnh có chỉ số chống nước (IP rating) cao, ví dụ IP66, sẽ đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định dưới mọi điều kiện thời tiết.

Để việc sử dụng bẫy ảnh mang lại hiệu quả và thể hiện sự tôn trọng đối với tự nhiên, bạn cần tuân thủ một số nguyên tắc.

• Xin phép cơ quan chức năng: Khi hoạt động trong các vườn quốc gia hay khu bảo tồn, bạn bắt buộc phải thông báo và xin phép ban quản lý trước khi lắp đặt bất kỳ thiết bị nào.
• Chọn vị trí hợp lý: Đặt máy ảnh ở nơi có dấu hiệu hoạt động của động vật như lối mòn, gần nguồn nước. Tránh hướng máy ảnh về phía mặt trời mọc hoặc lặn để không bị ngược sáng.
• Giảm thiểu tác động: Hạn chế để lại mùi của con người bằng cách đeo găng tay khi lắp đặt. Không dọn dẹp hay thay đổi môi trường xung quanh vị trí đặt máy.
• Kiểm tra định kỳ: Lên kế hoạch kiểm tra máy để thay pin và lấy thẻ nhớ, tránh việc phải ra vào khu vực đó quá thường xuyên gây xáo trộn.

Bẫy ảnh có chụp được ảnh vào ban đêm không?

Có, bẫy ảnh sử dụng đèn hồng ngoại để chụp ảnh đen trắng hoặc quay video rõ nét vào ban đêm mà không làm phiền động vật.

Lắp đặt bẫy ảnh trong vườn quốc gia có cần xin phép không?

Có, bạn bắt buộc phải được sự cho phép của ban quản lý vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn trước khi lắp đặt thiết bị.

Pin của bẫy ảnh sử dụng được trong bao lâu?

Thời lượng pin phụ thuộc vào mẫu máy và tần suất chụp, thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng cho một lần thay.

Khám phá thế giới động vật hoang dã một cách đầy trách nhiệm với các sản phẩm bẫy ảnh chuyên dụng. Xem các mẫu Bẫy ảnh (Camera Trap) tại WeTrek.vn.